12. SınıfMetal Teknolojisi

Taşlama ve Şaplama İşlemleri — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Taşlama ile şaplama işlemlerini amaç, hareket ve uygulama bakımından karşılaştırır.
Taş çevresel hızını hesaplar ve taş çapı ile devir ilişkisini açıklar.
Şaplama takımının açı ayarını ve iki yüzeyin birleştirilmesindeki rolünü uygular.
Isı kaynaklı geçici genleşmeyi açıklar ve bu nedenle ölçümün işlem durduktan sonra alındığını gösterir.
Yüzey pürüzlülüğünün kullanım amacına göre seçilmesi gerektiğini gerekçesiyle savunur.

Taş çevresel hızı, taş çapı ile devir sayısının çarpımından bulunur ve taşın aşınma hızını belirler.
Küçük çaplı taşta yüksek devir, büyük çaplı taşta düşük devir kullanılır.
Şaplama takımı, taş yüzeyine paralel olacak biçimde hizalanmalı ve sıkıştırılmalıdır.
Taşlama ısısı parçada geçici genleşme yapar; ölçüm işlem durduktan sonra tekrarlanmalıdır.
Yüzey pürüzlülüğü, parçanın kullanıldığı yere göre seçilir; aşırı pürüzlülük yağ tutar.
Ayna yüzeyi temizlenmeden parça tutulursa parça kayar ve ölçü tutmaz.
Çatlak bulunan taş kullanılır; dönen taş kırıldığında parçalar hızlı fırlar.

Taş çevresel hızı (m/s) = pi × taş çapı (mm) × devir sayısı (devir/dk) / 1000
Taşlama payı (mm) = (brüt çap (mm) - net çap (mm)) / 2
Taş ömrü, çevresel hızın üretici sınır değerlerinin altında tutulmasıyla korunur
Köşe dikiş kesit alanı (mm²) = kenar uzunluğu (mm) × (kenar uzunluğu (mm) / 2 + kenar uzunluğu (mm) × dikiş yüksekliği (mm) / 2)
Yüzey pürüzlülüğü değeri, parçanın görev koşuluna göre katalogdan seçilir
Şaplama düzlemselliği, iki yüzey arasındaki en büyük açıklığın toleransta tutulmasıyla denetlenir
Denge kontrolü, taşın ağır noktasının dönme eksenine uzaklığı ölçülerek yapılır

Aynayı temizlemeden parçayı takma: Kirli veya pürüzlü ayna yüzeyi parçayı kaydırır; parça ısınır, ölçü tutmaz ve ayna zarar görür.
Taşın çapını hesaba katmadan devir seçmek: Aynı devir büyük taşta çok yüksek çevresel hız demektir; taş kırılır ve ömrü kısalır.
Isınan parçaya sıcak ölçüm yapmak: Geçici genleşme hedefi kaçırır; parça soğuyunca ölçü yetersiz kalır ve iş tekrarlanır.
Şaplama takımını eğimli bırakmak: İki yüzey yalnızca tek noktada temas eder; düzlemsellik denetimi anlamsızlaşır.
Çatlak taşı kullanmaya devam etmek: Dönen taş kırıldığında parçalar hızlı fırlar; çatlak denetimi önceden yapılmalıdır.
Dönen taş üzerinde ölçüm yapmak: Elde taş ya da parça taşla temas eder; bu temas ağır yaralanmaya yol açabilir.

Devir kararını verirken taş çapını önce yaz; çap bilinmeden hız güvenli biçimde seçilemez.
Taş değiştirdiğinde denge kontrolünü yeniden yap, atlama.
Ölçümü taşlama durduktan sonra tekrarla; sıcak ölçüm hedefi kaçırır.
Soğutma sıvısını kesintisiz ver, akışı gözle doğrula.
Şaplamada takımı sıkıştırmadan ölçüm yapma; tek nokta teması ölçümü yanıltır.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.