12. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
Arıza Tespiti ve Onarım Süreçleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Makine arızalarını mekanik, elektrik ve kontrol hattına göre ayırt eder.
- Arıza tespitinde gözlem, ölçüm ve test yöntemlerini uygular.
- 5N ve balık kılıcı yöntemleriyle kök neden analizi yapar.
- MTBF, MTTR ve kullanılabilirlik değerlerini hesaplar ve yorumlar.
- Düzeltici faaliyet kaydını eksiksiz tutar ve tekrarı önleyici önlem önerir.
Önemli noktalar
- Arıza tespitine belirti gözlemiyle başlanır, parça değişimi en son aşamadır.
- Arıza kaydı tezgâh kodu, tarih, saat, belirti ve vardiya bilgisini içermelidir.
- 5N yöntemi kök nedene ulaşır, balık kılıcı çoklu nedenli arızaları gruplar.
- MTBF güvenilirliği, MTTR ise bakım organizasyonunun hızını gösterir.
- Aynı makinede tekrarlayan arızada parça değişimi değil süreç düzeltmesi aranır.
- Düzeltici faaliyet kaydı kapatılmadan üretim hattına teslim alınmaz.
Formüller ve kurallar
- Ortalama arızalar arası süre (MTBF, saat) = toplam çalışma saati ÷ arıza sayısı
- Ortalama onarım süresi (MTTR, saat) = toplam onarım saati ÷ arıza sayısı
- Kullanılabilirlik (%) = MTBF ÷ (MTBF + MTTR) × 100
- Arıza sıklığı (adet/saat) = arıza sayısı ÷ toplam çalışma saati
- Yedekleme oranı (%) = depoda bulunan kritik parça çeşidi ÷ toplam kritik parça çeşidi × 100
- Kritiklik oranı (%) = puanı sınıf sınırı üzerindeki üretim duruşu ÷ toplam duruş süresi × 100
Sık yapılan hatalar
- MTBF ile MTTR kavramlarını karıştırmak: MTBF arızalar arası süreyi, MTTR ise bir arızanın giderilme süresini gösterir.
- Kullanılabilirlikte yüzde işlemini atlamak: Oran sonucu 100 ile çarpılmadan yüzde olarak yazılamaz.
- Kök neden yerine parçayı hedef almak: Yalnızca hasarlı parçayı değiştirmek arızayı geçici olarak giderir.
- Arıza sayısını süreye bölmeyi ters yapmak: Sıklık için arıza sayısı pay, çalışma saati paydaydır.
- Yeniden işlenmiş parçayı aynı sayıda denetlemeden üretime vermek: Yeniden işleme sonrası ölçüm ve kayıt şarttır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Arıza tespitinde en ucuz ve en az riskli test yöntemiyle başlayıp daraltma yapın.
- Her arıza için gece ve vardiya bilgisini kayda eklemek, kalıpları göstermeyi sağlar.
- MTBF artışını tek başına iyileşme saymayın, MTTR de eş zamanlı düşürülmelidir.
- Düzeltici faaliyet kaydına kök neden alanını boş bırakmayın, denetim bunu ister.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.