12. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
Tedarikçi ve Malzeme Yönetimi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tedarik sürecindeki talep, seçme, sipariş ve kabul aşamalarını sıralar.
- Emniyet stoğu, kritik stok noktası ve sipariş miktarını hesaplar.
- Stok kartı ve mal kabul kayıtlarını yorumlar.
- Tedarikçi değerlendirme ölçütlerini karşılaştırır ve puanlar.
- ABC analizi ile stok devir hızını kullanarak stok politikası belirler.
- Sarf maliyetini hesaplayarak tasarruf önerisi geliştirir.
Önemli noktalar
- Sipariş hesabında elde bulunan stok ve açık sipariş mutlaka düşülmelidir.
- Emniyet stoğu olmadan sipariş verildiğinde tedarik gecikmesi üretimi durdurabilir.
- Mal kabul sayımı ve kabul tutanağı, sonradan çıkacak iddiaların temel kaydıdır.
- Tezgâhın ihtiyacı olan mal, üretim planından ve tüketim hızından birlikte okunmalıdır.
- Tedarikçi puanlamasında kalite ve teslim süresi, mal bedelinden daha sıkı izlenmelidir.
- Numune onayı olmadan toplu sipariş verilmemelidir.
- Sarf malzemesinde miktar bilgisi tutulmazsa birim üretim maliyeti doğru hesaplanamaz.
- Stokta uzun süre bekleyen mal, bağlanan sermayeyi ve alanı işgal ettiği için değerlendirilmelidir.
- Sayım farkı kendiliğinden giderilmez; yeniden sayım ve tutanak gerekir.
- Kritik mallarda ikinci tedarikçi bulundurulması üretim sürekliliğini artırır.
Formüller ve kurallar
- Günlük tüketim = dönem tüketim miktarı / dönem gün sayısı.
- Kritik stok noktası = günlük tüketim × temin süresi (gün).
- Emniyet stoğu = günlük tüketim × temin süresi × güvenlik katsayısı.
- Sipariş miktarı = talep miktarı + emniyet stoğu − elde bulunan stok − açık sipariş.
- Sipariş noktası = kritik stok noktası + emniyet stoğu.
- Stok devir hızı = dönem satılan mal maliyeti / ortalama stok değeri.
- Tedarikçi puanı = her ölçüt puanının ağırlığıyla çarpılıp toplanan değer.
- Sarf maliyeti = tüketilen miktar × birim maliyet.
- Sayım hatası oranı = hatalı sayım sayısı / toplam sayım × 100.
Sık yapılan hatalar
- Elde bulunan stoğu sipariş hesabında unutmak: Stok düşülmezse elde bulunan mal için ikinci kez sipariş verilir ve bağlanan sermaye gereksiz yere büyür.
- Temin süresini hesaba katmadan sipariş vermek: Mal gelene kadar geçen süre hesaba katılmazsa üretim, elde hazır stok bitmeden durabilir.
- Emniyet stoğunu keyfi büyütmek: Emniyet stoğu arttıkça sermaye bağı ve stok riski artar; miktar, beklenen dalgalanma büyüklüğüne göre belirlenmelidir.
- Sayım farkını kendiliğinden düzeltmek: Fark; yeniden sayım ve tutanak olmadan kayda geçirilirse kayıp ya da hata kaynağı gizlenmiş olur.
- Sarf malzemesini izlememek: Kesici takım ve yağ tüketimi kaydedilmezse birim üretim maliyeti ve gereksiz tüketim görünmez hâle gelir.
- Tedarikçiyi yalnız bedele göre değerlendirmek: Ucuz bedelle gelen geç ve hatalı mal, fire ve duruş maliyeti olarak daha pahalıya mal olur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sipariş verirken talep, emniyet stoğu, elde bulunan stok ve açık siparişi birlikte yaz.
- Kritik stok noktasını stok kartında görünür biçimde işaretle.
- Mal kabul sayımını iki kişi birlikte yap ve farkı anında tutanağa geçir.
- Her ay stok devir hızını hesapla ve dalgalanmaların nedenini araştır.
- Tedarikçi değerlendirmesini dönemsel yap, puanları ve gerekçeleri yazılı tut.
- Kesici takım tüketimini takım değişim kayıtlarıyla eşleştirerek ömrü izle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.