Kalibrasyon Eğrisi ve Doğrusal Alan — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Kalibrasyon eğrisinin amacını ve kurulum aşamalarını sıralar.
• Doğrusallık kontrolünü yöntemlerini uygular.
• Eğri denklemini yazar ve eğimi yorumlar.
• Belirleme katsayısından derişim okur.
• Eğri dışı ölçümler için seçenekleri değerlendirir.

Önemli noktalar

• Kalibrasyon eğrisi, cihazın okumasını derişim değerine bağlar.
• Standart serisi, eğrinin doğrusallığının görüleceği aralıkta hazırlanır.
• Her standart için yalnızca tek ölçüm yapmak yeterli değildir; tekrarlar önerilir.
• Belirlilik katsayısı birden büyük olmalıdır.
• Eğim, duyarlılığın bir ölçüsüdür.
• Yorumlayıcı, sıfır derişimde beklenen okumayı gösterir.
• Doğrusal olmayan bölgede eğri kullanılmamalıdır.
• Eğri dışı ölçüm tekrar edilir, seyreltilir ya da yöntem değiştirilir.

Formüller ve kurallar

• Doğrusal denklem: A = m · c + n
• Eğim: m = (A₂ − A₁) ÷ (c₂ − c₁)
• Yorumlayıcı: n = A₁ − (m · c₁)
• Belirlilik katsayısı: r² = [ (Σ(c − c̄)(A − Ā))² ] ÷ [ Σ(c − c̄)² · Σ(A − Ā)² ]
• Konsantrasyon okuma: c = (A − n) ÷ m
• Artık: e = A ölçülen − A hesaplanan

Sık yapılan hatalar

• Eğri dışı ölçümden doğrudan derişim okumak: Doğrusallık bozulan aralıkta okunan değer güvenilir değildir.
• Yalnız belirlilik katsayısına bakmak: Katsayı tek başına yeterli ölçüt değildir, artık dağılımı da denetlenmelidir.
• Doğrusal olmayan veriye doğrusal denklem yazmak: Bu durumda eğim ve yorumlayıcı yanıltıcı olur.
• Standart serisini tek derişimde hazırlamak: Doğrusallık tek noktayla gösterilemez.
• Eğim ile yorumlayıcının fiziksel anlamını göz ardı etmek: Yorumlayıcının sıfır olması beklenir, eğimin pozitif olması istenir.

Hızlı tekrar ipuçları

• Eğriyi çizerken eksen adlarını ve birimleri mutlaka yaz.
• Doğrusallık için en az beş farklı derişim noktası kullan.
• Standart hazırlarken hacimleri pipetle ölç.
• Artıkların dağılımına göz at; sistematik artık doğrusallığı bozar.
• Eğri denklemini raporla birlikte ver.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin