12. SınıfKimya Teknolojisi
Numune Hazırlama ve Seyreltme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Numune hazırlığının amaçlarını sıralar.
- Çözme ve çözdürme işlemlerini ayırt eder.
- Süzme ve süzüntünün iletkenliğini kontrol eder.
- Seyreltme hesabını uygular ve hata kaynaklarını bilir.
- Numune kabının uygunluğunu denetler.
Önemli noktalar
- Çözme işlemi, suda çözünen bileşikler için kullanılır.
- Çözdürme, suda çözünmeyen bileşikler için asit veya uygun çözücü kullanılır.
- Çözdürme sırasında ısıtılabilir ancak buharlaşma kontrol edilmelidir.
- Filtrelemede gözenek büyüklüğü, tutulması istenen parçacıklara göre seçilir.
- Süzüntü berrak değilse ölçümden önce netleştirme gerekir.
- Seyreltmede madde miktarı korunur, yalnızca hacim değişir.
- Aynı numunenin farklı basamakları ayrı kaplarda ve etiketli olarak saklanır.
- Hazırlanan çözeltinin hacmi ölçülerek hesaba katılır.
Formüller ve kurallar
- Seyreltme: c₁ · V₁ = c₂ · V₂
- Alınacak hacim: V₁ = (c₂ · V₂) ÷ c₁
- Kütle yüzdesi: % = çözünen kütlesi ÷ çözelti kütlesi × 100
- Çözelti kütlesi: m(çözelti) = m(çözünen) + m(çözücü)
- Toplam hacim: V₂ = V₁ + V(eklenen çözücü)
- Seri seyreltme: cₙ = c₀ ÷ (d^n)
Sık yapılan hatalar
- Süzüntünün berrak olmadığını yeterli saymak: Bulanık süzüntüde kalan parçacıklar sonucu değiştirir, netleştirme gerekir.
- Seyreltmede hacmi ölçmeden hesap yapmak: Hacim bilinmezse hedef derişim tutmaz.
- Filtre kâğıdının analiti tutmasını göz ardı etmek: Adsorpsiyon nedeniyle düşük derişimlerde sonuç düşük çıkar.
- Çözdürme süresini kısa tutmak: Tam çözünmeyen numunede analit eksik ölçülür.
- Seri seyreltmeyi aynı kapta yapmak: Önceki basamakların derişimi yeni basamakla karışır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Çözdürmede ısıtıyorsan kaynama noktasına dikkat et.
- Filtreyi önce uygun çözücüyle ıslat, sonra numuneyi aktar.
- Seyreltme pipetinin hacmini kontrol et.
- Seri seyreltmede her basamağı ayrı etiketle.
- Hazırlama sırasında numuneye yabancı madde sokmamaya dikkat et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.