12. SınıfKimya Teknolojisi
Spektrofotometri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Absorbans ve geçirgenlik kavramlarını tanımlar.
- Beer-Lambert yasasını uygulayarak derişim hesaplar.
- Uygun dalga boyunun seçim gerekçesini açıklar.
- Kalibrasyon eğrisinden bilinmeyen derişimi okur.
- Ölçüm hatalarını listeler ve denetler.
Önemli noktalar
- Absorbans doğru cihazda doğrudan ölçülür, geçirgenlik oranla bulunur.
- Absorbans ile geçirgenlik arasındaki ilişki logaritmik bir bağıntıdır.
- Beer-Lambert yasası, belirli bir aralıkta doğrusaldır.
- Işık yolu uzunluğu arttıkça absorbans artar.
- Molar soğurma katsayısı, maddenin dalga boyuna özgüdür.
- Bozukluk bantları ölçülen absorbansı beklenenden yüksek çıkarır.
- Kalibrasyon eğrisi doğrusal alanın dışında kullanılmamalıdır.
Formüller ve kurallar
- Geçirgenlik: T = I ÷ I₀
- Absorbans: A = −log T
- Beer-Lambert: A = ε · b · c
- Derişim: c = A ÷ (ε · b)
- Kalibrasyon denklemi: A = m · c + n
- Geçirgenlikten absorbans örneği: T yüzde olarak verilirse T = sayı ÷ 100 alınır
Sık yapılan hatalar
- Aynı küveti kör çözücüde kullanmamak: Küvetin kendi soğurması eklenerek absorbans kayar.
- Kalibrasyonu doğrusal alanın dışında kullanmak: Eğri eğildiğinde okunan derişim yanlış olur.
- Bozukluk bantlarının etkisini ihmal etmek: Bulanık numune daha fazla ışığı saçar ve absorbans yüksek çıkar.
- Küvet yüzeyini parmakla tutmak: Parmak yağları ışık yolunu bozar ve sonuç kayar.
- Işık yolu uzunluğunu doğru bilmemek: Aynı maddede bile farklı küvetler farklı absorbans verir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Küvetleri ölçüm öncesi ve sonra aynı çözücüyle temizle.
- Küvetin ışık yolu uzunluğunu ve kenar yüzünü karıştırma.
- Kör çözücü ile ölçümü aynı küvette yap.
- Standart serisini kalibrasyon eğrisinin doğrusal aralığında oluştur.
- Ölçümü bekleyen çözeltinin buharlaşmasını engelle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.