12. SınıfKimya Teknolojisi
Sulu Çözeltiler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Çözünme ve çözünmeyi doğru tanımlar.
- Doygun, doygun olmayan ve aşırı doygun çözeltileri ayırt eder.
- Çözünürlüğün sıcaklıkla değişimini açıklar.
- Molarite, normalite ve kütle yüzdesi gibi konsantrasyon ifadelerini kullanır.
- Seyreltme ve karıştırma hesaplarını doğru yapar.
Önemli noktalar
- Çözelti, çözünen ile çözücünün homojen karışımıdır; gözle görülebilen ayrışma çözelti değildir.
- Çözünürlük sıcaklıkla değişir; artan sıcaklık çoğu katı maddenin çözünürlüğünü artırır.
- Molarite birim hacimdeki madde miktarını ifade eder ve hacim değiştikçe değeri değişir.
- Doygun çözeltiye daha fazla çözünen eklemek çözünmeden artar çözelti oluşturur.
- Seyreltmede madde miktarı sabit kalır, yalnızca hacim büyür.
- Birim litre, mililitre ve gram arasındaki dönüşümler yalnızca aynı büyüklükler arasında yapılır.
- Çözelti, laboratuvarda aynı kütleyi farklı derişimlerde hazırlamak için sıkça kullanılır.
Formüller ve kurallar
- Molarite: c = n ÷ V (mol ÷ L)
- Kütle yüzdesi: % = çözünen kütlesi ÷ çözelti kütlesi × 100
- Kütle hacim yüzdesi: % = çözünen kütlesi ÷ çözelti hacmi × 100
- Normalite: N = n × eşdeğer ağırlığı ÷ V
- ppm: ppm = çözünen kütlesi ÷ çözelti kütlesi × 10⁶
- Seyreltme: c₁ × V₁ = c₂ × V₂
Sık yapılan hatalar
- Hacmi litreye çevirmeden hesap yapmak: Molarite hacim değişkeni litre cinsinden ister, mililitre doğrudan kullanılamaz.
- Çözünürlüğü derişim sanmak: Çözünürlük bir özelliktir, derişim ise hazırlanmış çözeltinin ölçülen değeridir.
- Seyreltmede madde miktarını değiştirmek: Seyreltme yalnızca hacmi büyütür, çözünen madde miktarı korunur.
- Kütle yüzdesinde çözücü kütlesini unutmak: Yüzde, çözeltinin toplam kütlesine göre hesaplanır.
- Doygunluk ile dengeden ayrılmak: Fazladan çözünen eklemek, dengede kalındığı sürece çözünmez ve çökelti oluşturur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Molarite hesaplarken hacmi litreye çevirmeyi unutma.
- Kütle yüzdesinde çözelti kütlesi, çözünen ve çözücü kütlesinin toplamıdır.
- Çözünürlük ile derişimi karıştırma; derişim hazırlanmış çözeltiye aittir.
- Seyreltme sorusunda önce madde miktarını koru, sonra hedef hacmi seç.
- Sıcaklığa duyarlı çözünürlükte ölçüm sıcaklığını rapora yaz.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.