12. Sınıfİnşaat Teknolojisi
Temel ve Kazı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Temel türlerini taşıma ve zemin koşullarına göre karşılaştırır.
- Kazı hacmini ve kazı duvarı payını hesaplar.
- Zemin taşıma gücü ile gerekli taban alanı arasındaki ilişkiyi kurar.
- Kazıda su drenajı ve şev güvenliği önlemlerini sıralar.
- Kazı ve dolgu işlerinde kayıt tutma gereksinimini açıklar.
Önemli noktalar
- Kazı hacmi, kazı kesit alanı ile ortalama derinliğin çarpımıdır.
- Kazı duvarı payı, kazı sıçraması ve boru hasarını önlemek için bırakılır.
- Taban alanı, taşınan yükün zeminin taşıma gücüne bölünmesiyle bulunur.
- Kazı tabanında biriken su, drenaj önlemleriyle uzaklaştırılmalıdır.
- Kazıda şev eğimi, toprak cinsine ve derinliğe göre güvenli biçimde verilir.
- Grobeton tabakası, temel tabanını düzleştirir ve yalıtır.
Formüller ve kurallar
- Kazı hacmi = kazı kesit alanı × ortalama derinlik (m³)
- Taban alanı = taşınan yük ÷ taşıma gücü (m²)
- Ortalama derinlik = (derinlik toplamı) ÷ röper sayısı
- Grobeton hacmi = taban alanı × grobeton kalınlığı (m³)
- Kazı yüzey alanı = kazı boyu × kazı genişliği (m²)
- Paylı taban alanı = ölçülen taban alanı + kazı duvarı payı
Sık yapılan hatalar
- Kazı duvarı payını bırakmamak: Pay, kazı sıçraması ve bitişik hatların hasar görmesini önler; ölçüde kesilmemelidir.
- Kazı tabanında su birikmesini görmezden gelmek: Biriken su tabanı yumuşatır ve taşıma gücünü düşürür; drenaj zorunludur.
- Şev eğimini derinliğe göre ayarlamamak: Derinleşen kazıda dik şev toprak kaymasına yol açar; eğim güvenli kalmalıdır.
- Taban alanını yükün tamamıyla bölmek: Tabanda yumuşak tabaka varsa taşıma kaybı olur; bu nedenle yedek tabaka planlanır.
- Kazı hacmini tek derinlikle hesaplamak: Arazi düzensizliğinde aritmetik ortalama alınmalı, farklar kayda geçirilmelidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kazı kesitini, kazı duvarı payıyla birlikte çiz.
- Ortalama derinliği, röper noktaları arasında aritmetik ortalamayla al.
- Taban alanı hesabında emniyet payını ayrıca not et.
- Drenaj için pompa ve rögar çözümünü proje aşamasında belirle.
- Kazı başlangıç ve bitiş tarihlerini kazı defterine yaz.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.