12. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Risk Değerlendirmesi ve İş Güvenliği — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tehlikeyi tanımlar, olasılık ve şiddet değerlerini atayarak risk skoru hesaplar.
- Kontrol tedbirleri hiyerarşisini uygular ve kalan riski değerlendirir.
- İşe uygun kişisel koruyucu donanımı seçer ve kullanımını denetler.
- Ramak kala olayları kaydeder ve kök neden analizi yapar.
- Olay sıklık oranı ve eğitim uyum oranı gibi göstergeleri hesaplar.
Önemli noktalar
- Risk skoru, tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile şiddetinin çarpımıdır.
- Kontrol tedbirleri tehlikeyi ortadan kaldırmadan kişisel koruyucu donanıma doğru etkinlik sırasıyla uygulanır.
- Kişisel koruyucu donanım son savunma hattıdır ve riski tamamen ortadan kaldırmaz.
- Kontrol uygulandıktan sonra kalan risk yeniden hesaplanmalıdır.
- Risk değerlendirmesi değişiklik ve olay durumunda en azından yılda bir kez gözden geçirilmelidir.
- Ramak kala olayı, zarar vermemiş ancak zarar verme potansiyeli taşıyan olaydır.
- Olay incelemesinde kök neden, yüzeysel eylem değil sistemdeki neden aranır.
- Uyarı levhaları, renk kodları ve kimlik etiketleri tehlikeyi önceden bildirir.
Formüller ve kurallar
- Risk skoru = tehlikenin gerçekleşme olasılığı × şiddeti.
- Kalan risk skoru = başlangıç risk skoru − kontrol tedbirinin azalttığı tutar.
- Kontrol etkinliği = (başlangıç risk − kalan risk) / başlangıç risk × 100.
- Olay sıklık oranı = olay sayısı / toplam çalışma saati × 1000000.
- Uygunluk oranı = uygun donanım kullanan çalışan / toplam çalışan × 100.
- Olay değişim oranı = (önceki dönem olayı − bu dönem olayı) / önceki dönem olayı × 100.
Sık yapılan hatalar
- Kişisel koruyucu donanımı tek başına önlem saymak: Kişisel koruyucu donanım son savunma hattıdır; önce tehlikeyi ortadan kaldıran ve mühendislik tedbirleri uygulanmalıdır.
- Kontrol sonrası kalan riski yeniden hesaplamamak: Uygulanan tedbirden sonra risk hâlâ yüksekse işe başlanmamalı, ek tedbir alınmalıdır.
- Ramak kala olayları kayıt altına almamak: Küçük olaylar kaydedilmediğinde ciddi kazaların erken uyarısı kaçırılır.
- Olay sonrası yalnızca çalışanı suçlamak: Olay incelemesinde kök neden sistemde aranmalı; önceki hatalar örnek alınarak tekrarlar önlenmelidir.
- Yaygın hata 5: Risk Değerlendirmesi ve İş Güvenliği konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Risk değerlendirmesini her yıl ve her önemli değişiklik sonrasında gözden geçirin.
- Kaza ve ramak kala kayıtlarını ayrı defterde, tarih ve neden bilgisiyle tutun.
- Kişisel koruyucu donanım kullanımını saha denetimiyle doğrulayıp oranı kaydedin.
- Elektrik işlerinde kilitleme-etiketleme uygulamasını refleks hâline getirin.
- Olay sıklık oranını aylık hesaplayıp yıllık ortalamayla karşılaştırın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.