12. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Metraj Çıkarma — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Metraj kavramını ve kalemlere uygun ölçü birimini açıklar.
- Doğrusal işlerde net miktarı çizim ölçeğine göre hesaplar.
- Fire payını net miktara uygulayarak brüt miktarı bulur.
- Metraj cetveli satırlarını hesap dökümüyle birlikte düzenler.
- Metraj sonuçlarını sipariş yuvarlaması açısından yorumlar.
Önemli noktalar
- Doğrusal kalemler metre, tek tek sayılan kalemler adet ile ölçülür.
- Fire payı net miktara uygulanır ve sonuç brüt miktardır.
- Dikey iniş ve pano payı kablo metrajına eklenir.
- Üç fazlı hatta faz ve nötr iletkenleri ayrı ayrı sayılır.
- Metraj cetveli her kalemin hesap dökümüyle desteklenir.
- Ölçek kontrolü yapılmadan çizim üzerinden ölçüm yapılmaz.
Formüller ve kurallar
- Brüt miktar = Net miktar × (1 + fire oranı)
- Tek hat kablo ihtiyacı = Yatay uzunluk + Dikey iniş + Pano payı
- Üç katlı hat örneği: (Kat başına net + İniş payı) × Kat sayısı × 1,05
- Ters kontrol: Net miktar = Brüt miktar / 1,05
- Adet metrajı = Tek tek sayılan kalem sayısı
- Makara fazlalığı = Makara toplamı − Brüt miktar
Sık yapılan hatalar
- Hata: Kablo ölçüsünde dikey iniş ve pano payının unutulması. Doğrusu, yatay uzunluğa bu iki payın eklenmesidir.
- Hata: Fire payının yanlış kaleme uygulanması. Doğrusu, fire yalnız doğrusal kalemlerin net miktarına uygulanır.
- Hata: Adet kalemlerine metre birimi yazılması. Doğrusu, priz ve pano gibi kalemler adet ile sayılır.
- Hata: Plan ölçeğinin kontrol edilmeden cetvelle ölçüm yapılması. Doğrusu, önce ölçek okunup çizim ölçeği doğrulanır.
- Hata: Üç fazlı hatta nötr iletkeninin sayılmaması. Doğrusu, her faz ve nötr iletkeni ayrı ayrı hesaplanır.
- Hata: Aynı kalemin metraj cetvelinde iki kez yazılması. Doğrusu, her kalem tek satırda ve tek hesap dökümüyle yer alır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her kalem için önce birimi yaz; birim belli olmadan miktar hesaplanmaz.
- Hesabı kat ve hat bazında yap; toplamı en sonda al.
- Fire oranını her kalem için ayrı not et ve cetvelde gerekçesini belirt.
- Sonucu hesap ters işlemiyle kontrol et: brüt miktarı 1,05'e böl.
- Sipariş miktarını kullanılan makara veya paket boyutuna göre yuvarla.
- Çizimde ölçek bilgisini hesap dökümüne not et; sonradan doğrulama kolaylaşır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.