12. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Kablo Kesiti ve Gerilim Düşümü Projesi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Gerilim düşümünün hangi değişkenlere bağlı olduğunu açıklar.
- Tek fazlı bir hatta gerilim düşümünü hesaplar.
- Kesit değişiminin gerilim düşümüne etkisini karşılaştırır.
- Yüzde gerilim düşümünü gerilime oranlayarak bulur.
- Kesit seçimini gerekçesiyle proje belgesine yazar.
Önemli noktalar
- Kablo kesiti hem akım taşıma kapasitesine hem gerilim düşümüne göre kontrol edilir.
- Tek fazlı hatta akım iki iletkende gider ve döner, bu nedenle katsayı 2 alınır.
- Gerilim düşümü akımla ve hat boyuyla doğru, kesitle ters orantılıdır.
- Yüzde düşüm, düşümün gerilime oranlanmasıyla bulunur.
- Bakır ve alüminyumun özdirenci farklıdır ve hesapta ayrı alınır.
- Kesit küçüldükçe gerilim düşümü hızla artar.
- Gereksiz büyük kesit malzeme israfına yol açar.
- Hesap sonucu gerekçesiyle proje belgesine yazılır.
Formüller ve kurallar
- İletken direnci: R = ρ × L / S
- Tek fazlı gerilim düşümü: ΔU = 2 × I × L × ρ / S
- Yüzde gerilim düşümü: ΔU% = ΔU / U × 100
- Gerilim düşümü: ΔU = I × R_hat
- Bakır özdirenci: ρ ≈ 0,0175 Ω·mm²/m
- Alüminyum özdirenci: ρ ≈ 0,0283 Ω·mm²/m
- Tek fazlı konut gerilimi: U = 220 V
Sık yapılan hatalar
- Hata: Tek fazlı hatta 2 katsayısını unutmak. Doğrusu akımın iki iletkende gidip döndüğünü hesaba katmaktır.
- Hata: Alüminyum ile bakırın özdirencini aynı almak. Doğrusu her malzemenin kendi özdirencini kullanmaktır.
- Hata: Yüzde düşümü yanlış gerilime bölmek. Doğrusu tek fazlı tesisatta 220 V almaktır.
- Hata: Kesiti yalnız akım kapasitesine göre seçmek. Doğrusu gerilim düşümünü de kontrol etmektir.
- Hata: Kesiti gereğinden büyük seçerek malzemeyi israf etmek. Doğrusu düşüm sınırını sağlayan en küçük uygun kesiti bulmaktır.
- Hata: Hat boyunu tek yönlü almak. Doğrusu faz ve nötrün toplam uzunluğunu bağıntının katsayısıyla birlikte değerlendirmektir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hesaba başlamadan önce malzemenin özdirencini tabloda yazın.
- Birden fazla kesiti aynı tabloda karşılaştırmak kararı kolaylaştırır.
- Yüzde düşümü her zaman gerilime bölerek ve yüzle çarparak kontrol edin.
- Uzun hatlarda düşümü akım kapasitesinden önce kontrol edin.
- Sonucu proje belgesine volt ve yüzde olarak birlikte yazın.
- Kesit değişikliğinin düşümü nasıl etkilediğini bir kez de sayısal olarak gösterin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.