12. SınıfBilişim Teknolojileri
Yedekleme ve Felaket Kurtarma — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tam, artan ve fark yedekleme yöntemlerini karşılaştırıp veri hacmine uygun strateji seçer.
- Yedekleme süresini, artan yedek boyutunu ve erişilebilirlik yüzdesini hesaplar.
- Veri kaybı toleransı ile hizmet süresi hedefini kurum gereksinimine göre belirler.
- Kurtarma planının bölümlerini oluşturur ve sorumlulukları yazılı hâle getirir.
- Yedeklerin gerçekten kullanılabilir olduğunu geri yükleme testiyle kanıtlar.
Önemli noktalar
- Tam yedekleme güvenilirdir ama yer ve süre maliyeti yüksektir; artan yedek bu maliyeti azaltır.
- 3-2-1 kuralı, verinin üç kopyasının iki ortamda ve biri kurum dışında saklanmasını şart koşar.
- RPO değeri yedekleme sıklığını, RTO değeri ise kurtarma planının kapsamını belirler.
- Yedekin çalıştığı yalnızca geri yükleme testiyle kanıtlanır; dosya varlığı yeterli değildir.
- Başarısız yedekleme işlemleri kayda geçirilip tekrarlanmalı, gerekçesiyle saklanmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Yedekleme Süresi = Veri Hacmi / Ortalama Yedekleme Hızı — tam kopyanın alınma süresi.
- Artan Yedek Boyutu = Toplam Veri Hacmi − Önceki Yedek Boyutu — değişen miktar.
- Erişilebilirlik (%) = (Toplam Süre − Kesinti Süresi) / Toplam Süre × 100 — hizmet kesintisizlik oranı.
- MTBF = Toplam Çalışma Süresi / Arıza Sayısı — arızalar arası ortalama süre.
- MTTR = Toplam Onarım Süresi / Arıza Sayısı — ortalama onarım süresi.
- Toplam Artan Yedek Alanı = Günlük Veri Artışı × Saklama Gün Sayısı — depolama ihtiyacı.
Sık yapılan hatalar
- Yedeği aynı binada tutmak: Yangın, sel veya elektrik arızası bütün kopyaları aynı anda yok eder; bu nedenle en az bir kopya kurum dışında bulunmalıdır.
- Artan yedeği tek başına yeterli saymak: Artan yedek, bağımsız kullanıldığında kurtarıcı değildir; yanında eksiksiz bir tam yedek bulunmalıdır.
- Saklama sürelerini karıştırmak: Günlük, haftalık ve aylık kopyaların süreleri birbirinin yerine geçmez; her biri kendi amacıyla saklanır.
- RPO ile RTO'yu aynı göstermek: Veri kaybı toleransı ile hizmet süresi hedefi iki ayrı değerdir; birini diğerinin yerine kullanmak planı yanlış kılar.
- Yedekleme kaydını tutmamak: Hangi gün hangi kopyanın alındığı yazılmazsa, kurtarma sırasında hangi sürümün kullanılacağı belirlenemez.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yedekleme saatini, veri değişiminin az olduğu zaman dilimine göre seçin.
- Yedek dosyalarını tarih ve kapsam etiketiyle adlandırın; sıralı arşiv oluşur.
- Kurtarma planını kâğıtta da bulundurun; sistemler çalışmıyorken plana erişilemeyebilir.
- Yedekleri sıkıştırarak hem yer hem aktarım süresi kazanırsınız.
- Yılda en az bir kez geri yükleme testi yaparak planın gerçekten işe yaradığını doğrulayın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.