12. SınıfBilişim Teknolojileri
Yapay Zekâ Uygulamaları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Yapay zekâ, makine öğrenmesi ve derin öğrenme kavramlarını ayırt eder.
- Denetimli, denetimsiz ve pekiştirmeli öğrenmeyi karşılaştırır.
- Veri seti hazırlama, etiketleme ve bölme adımlarını uygular.
- Doğruluk ve hata ölçütleriyle model performansını hesaplar.
- Etik, veri gizliliği ve insan onayı kurallarını bir projeye yansıtır.
Önemli noktalar
- Model çıktısı bir tahmindir; önemli kararlarda uzman tarafından doğrulanmalıdır.
- Denetimli öğrenmede etiket, denetimsiz öğrenmede ise kümeleme vardır; pekiştirmeli öğrenme ödül ve cezaya dayanır.
- Aşırı uyum, modelin eğitim verisini ezberleyip yeni veride başarısız olmasıdır.
- Eğitimde kullanılmayan test kümesi, modelin gerçek performansını ölçmek için şarttır.
- Veri minimizasyonu ve kimlik bilgilerinin ayrılması veri gizliliğinin temel önlemleridir.
- Politika; kullanım amacını, saklama süresini, onay makamını ve ihlal işlemini yazılı olarak tanımlar.
Formüller ve kurallar
- Doğruluk = doğru sınıflandırılan örnek sayısı / toplam örnek sayısı × 100
- Ortalama mutlak hata = |gerçek değer − tahmin| değerlerinin toplamı / örnek sayısı
- Doğruluk + hata oranı = yüzde 100
- Eğitim kümesi oranı = eğitim örneği sayısı / toplam örnek sayısı × 100
- Veri seti = eğitim kümesi + doğrulama kümesi + test kümesi
- Eksik örnek sayısı = gereken örnek sayısı − eldeki örnek sayısı
Sık yapılan hatalar
- Model çıktısını doğrulamadan karara dönüştürmek: Model bir tahmin üretir ve hata yapabilir; önemli kararlarda uzman incelemesi ve kayıt tutulmalıdır.
- Etiketlenmemiş veriyi denetimli öğrenmede kullanmak: Doğru çıktı bilinmeden model kurallarını öğrenemez; yanlış etiket ise modeli doğrudan yanıltır.
- Eğitim verisini test verisi gibi kullanmak: Modelin hata yaptığı görülmez, performans yapay olarak şişer ve gerçek dünyadaki başarısızlık sürpriz olur.
- Veri kaynağını ve işleme adımlarını belgelememek: Model yeniden üretilemez, veri kaynaklı hatalar tespit edilemez ve denetimde kanıt bulunamaz.
- Yaygın hata 5: Yapay Zekâ Uygulamaları konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Doğruluk hesabında önce doğru sınıflandırılan sayıyı bul, sonra toplam örneğe böl, en son yüzdeye çevir.
- Eğitim, doğrulama ve test kümelerinin oranını soru metninde ara, sonuçları yazılı olarak not et.
- Model hatasını incelerken önce etiket doğruluğunu, sonra veri kapsamını sorgula; sıralama hızlı çözüm sağlar.
- Aynı veriyle hem eğitip hem test etmekten kaçın; test kümesi modelin görmediği veri olmalıdır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.