12. SınıfBilişim Teknolojileri
Bulut Hizmetleri ve Gizlilik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Hizmet ve dağıtım modellerini ayırt eder ve kurum ihtiyacına uygun olanı seçer.
- Paylaşımlı sorumluluk çerçevesinde kullanıcı ve sağlayıcı görevlerini ayırır.
- Veri minimizasyonu ve saklama süresi ilkelerini uygulama örnekleri verir.
- RTO ve RTO değerlerini yorumlar ve yedekleme sıklığını gerekçesiyle belirler.
- Bulut ortamındaki yapılandırma değişikliklerini yazılı kayıt ve yedekle yönetir.
Önemli noktalar
- IaaS'ta altyapı, PaaS'ta çalıştırma ortamı, SaaS'ta uygulama sağlayıcı tarafından verilir.
- Karma bulutta hassas veriler kurumda, esnek iş yükleri genel bulutta tutulabilir.
- Paylaşımlı sorumlulukta sağlayıcı altyapıyı, kullanıcı veri ve erişim yapılandırmasını güvence altına alır.
- Yedekleme ve veri sınıflandırması kullanıcının sorumluluğundadır.
- Yedek ana depolamanın dışında ve farklı bir konumda tutulmalıdır.
- Yedek almak geri yükleme provası yapmaya eşdeğer değildir.
Formüller ve kurallar
- RTO = felaket sonrası hizmetin yeniden kullanılabilir olması için kabul edilen en uzun kesinti süresi.
- RPO = felaket sonrası kabul edilen en fazla veri kaybı süresi.
- Yedekleme aralığı, RPO değerinden küçük seçilir.
- Toplam depolama = günlük üretim × saklama süresi (gün) × kopya sayısı.
- Aktarım süresi = veri miktarı (bit) ÷ aktarım hızı.
- 1000 Mbit/s = 125 MB/s olarak dönüştürülür.
Sık yapılan hatalar
- Yedek alındığını geri yüklemenin çalıştığı sanmak: Yedek ancak geri yükleme provasıyla kanıtlanır; aksi hâlde felaket anında veri geri gelmeyebilir.
- Gizlilik ilkelerini yalnızca teknik önlem sanmak: Şifreleme tek başına yeterli değildir; saklama süresi, amaçla bağlılık ve kayıt tutma da uygulanmalıdır.
- Yönetici hesabını paylaşmak: Paylaşılan hesap kimin eylem yaptığını gizler; yönetim işlemleri kişisel hesaplarla yapılmalıdır.
- Veriyi yedekte olduğu için korunmuş saymak: Yedekler de erişim ve saklama kurallarına tabidir; yedek konumu da veri sahipliği değerlendirmesine dâhildir.
- Tutarsız çalışan kopyaları yedek sanmak: Test edilmemiş bir kopya, hata durumunda işe yaramayabilir; geri yükleme testi şarttır.
Hızlı tekrar ipuçları
- RTO ve RPO değerlerini karıştırma: RTO süre, RPO veri kaybıdır.
- Bulut maliyetini izlemek için önce tüketim ölçütlerini yaz.
- Hizmet modellerini katman katman karşılaştır; hangi katmanın kime ait olduğunu not et.
- Karma bulutta hangi verinin nerede duracağını baştan yazılı olarak kararlaştır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.