12. SınıfMantık
Üç Temel Akıl Yasası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Özdeşlik yasasını açıklar ve örnek verir
- Çelişmezlik yasasının anlamını tanımlar
- Üçüncü çıkarımı geçerlilikle ilişkilendirir
- Yasaların gündelik karşılıklarını gösterir
- Çelişen iki iddiayı aynı anda kabul etmez
Önemli noktalar
- Özdeşlik her şeyin kendisiyle aynı olduğunu söyler
- Çelişmezlik aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz der
- Üçüncü çıkarım doğru ile yanlış arasında yol olmadığını bildirir
- Bu üç yasa Aristotelesçi mantığın temelidir
- Yasalar tartışmada netlik ve tutarlılık sağlar
Formüller ve kurallar
- Özdeşlik: Her A, A'dır
- Çelişmezlik: Aynı anda A ∧ ¬A olamaz
- Üçüncü çıkarım: A ∨ ¬A
- Çelişen ikiden biri doğru diğeri yanlıştır
- Üç yasa: düşünce, dil ve varlık düzleminde
Sık yapılan hatalar
- Özdeşliği basit tekrar sanmak: Özdeşlik yasası yalnız tekrar değil, bir şeyin aynı zamanda kendinden farklı olamayacağını bildiren temel ilkedir.
- Çelişmezliği yanlış anlamak: Aynı anda ve aynı anlamda hem doğru hem yanlış olamaz der; farkı zaman ya da farkı yönden ele alınan durumlar bu yasayı çiğnezmiş olmaz.
- Üçüncü çıkarımı belirsizlikle karıştırmak: Bir değeri bilmiyor olmak arada üçüncü bir doğruluk değeri olduğunu göstermez; önerme ya doğrudur ya yanlıştır.
- Yasalardan etik çıkarmak: Mantık yasaları düşüncenin geçerliliğini sağlar, ahlaki davranışı doğrudan belirlemez.
- Yaygın hata 5: Üç Temel Akıl Yasası konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tartışmada çelişen iki savı yakalamaya çalış
- Özdeşlik için kavramın kendisini düşün
- Üçüncü çıkarımı ara seçenek var mı diye sına
- Yasaları gündelik örneklerle pekiştir
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.