12. SınıfKimya
Kimyasal Denge ve Le Chatelier İlkesi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dinamik denge kavramını açıklar ve ters reaksiyonların hızını tartışır.
- Denge sabiti ifadesini oluşturur ve sayısal değerler hesaplar.
- Le Chatelier ilkesini derişim, basınç ve sıcaklık değişimlerine uygular.
- Homojen ve heterojen dengeyi karşılaştırır.
- Dengeyi kaydırma ilkesinin endüstriyel süreçlerdeki kullanımını örnekler.
Önemli noktalar
- Denge dinamiktir; ileri ve geri reaksiyonlar eşit hızda sürer.
- Denge sabiti yalnızca sıcaklığa bağlıdır; derişim değişimi denge sabitini değiştirmez.
- Bir gaz eklenildiğinde denge gazın tüketildiği yöne kayar.
- Sıcaklık artırıldığında denge endotermik yöne kayar.
- Sabit hacimde basınç inert gazla artırılırsa denge değişmez.
- Heterojen denklerde saf katılar ve sıvılar denge sabitine yazılmaz.
- Endüstriyel süreçlerde verim yüksek olduğu için denge hızlı kurulmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Denge sabiti: K = ([ürün]^a [üyün]^b) / ([başlangıç]^a [başlangıç]^b)
- K yalnızca sıcaklığa bağlıdır; ∆G° = −RT·lnK
- Le Chatelier: denge, etkiyi azaltacak yöne kayar
- Endoterm: sağa ısı yazılır ( +q ) → T↑ denge sağa
- Exoterm: ısı ürün tarafında ( −q ) → T↑ denme sola
- Toplam gaz mol sayısı artışı → P↑ denme sola
- Kc / Kp ilişkisi: Kp = Kc·(RT)^∆n
Sık yapılan hatalar
- Katalizörün dengeyi kaydırdığını sanmak: Katalizör ileri ve geri reaksiyonları aynı oranda hızlandırır, denge konumunu değiştirmez.
- Denge sabitinin derişimle değiştiğini düşünmek: Denge sabiti yalnızca sıcaklığa bağlıdır; derişim değişimi yalnızca denge konumunu değiştirir.
- Katıların derişimini denge sabitine yazmak: Saf katılar ve saf sıvılar denge ifadesine yazılmaz, miktarları sabit kabul edilir.
- Sıcaklık artışının her zaman sağa kaydırdığını düşünmek: Artan sıcaklık dengeyi yalnızca endotermik yönde kaydırır.
- Yaygın hata 5: Kimyasal Denge ve Le Chatelier İlkesi konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Denge sabiti yazılırken saf katı ve saf sıvıyı hiçbir zaman yazma.
- Sıcaklık değişiminde hangi yöne kayılacağınıΔH (tepkime ısısı) işaretinden karar ver.
- Basınç değişiminin etkisini gaz molekül sayısına bakarak çöz.
- Katalizörün dengeyi kaydırmadığını ama dengeye ulaşma hızını artırdığını ayır.
- Denge sabitini bozmadan sadece konum değiştiren etkenleri "hız artırıcı" diye ayır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.