12. SınıfFizik
Atom Fiziği ve Radyoaktivite — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Atom modellerinin gelişimini açıklar.
- Bohr atom modelini yorumlar.
- Radyoaktif bozunma türlerini ayırt eder.
- Yarılanma süresini hesaplar.
- Fisyon ve füzyon olaylarını karşılaştırır.
Önemli noktalar
- Radyoaktif bozunma çekirdeğe özgüdür; sıcaklık ve basınçtan etkilenmez.
- Gama ışıması tek başına yük ve kütle numarasını değiştirmez.
- Füzyonda birleşme, fisyonda parçalanma gerçekleşir; ikisi de enerji verir.
- Atom numarası = proton sayısı; kütle numarası = proton + nötron.
- İzotoplar aynı atom numarasına, farklı nötron sayısına sahiptir.
- Yarı ömür, maddenin yarısının bozunma süresidir.
- Korunmada süre, mesafe ve siper birlikte kullanılır.
Formüller ve kurallar
- Foton enerjisi: E = h·f = h·c/λ
- Alfa bozunması: A → A−4, Z → Z−2
- Beta bozunması: Z → Z+1 (β⁻)
- Yarılanma: N = N₀·(1/2)ⁿ
- n = t / T (yarılanma sayısı)
Sık yapılan hatalar
- Gamanın kütle değiştirdiğini sanmak: Gama ışıması yük ve kütle numarasını değiştirmez.
- Beta bozunmasında atom numarası değişmez sanmak: β⁻'de Z bir artar.
- Yarılanma süresini toplam süre sanmak: Yarılanma, maddenin yarısının bozunduğu süredir.
- Atom numarasını kütle numarasıyla karıştırmak: Atom numarası yalnız protonu gösterir.
- Yarı ömürde kalan miktarı yanlış hesaplamak: Her yarı ömürde yarıya iner, sıfırlanmaz.
- Gama bozunmasında kütle değiştiğini sanmak: Gama yalnız enerji taşır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yarılanma sorularında önce n = t/T hesapla.
- Çekirdek tepkimelerinde kütle ve yük korunumunu yaz.
- Bohr modeli sorularında enerji düzeyleri arası geçişi düşün.
- Yarı ömür sorusunda kaç T geçtiğini birim birim say.
- Gama ışığının kütleyi değiştirmediğini unutma.
- "Enerji" sorularında fisyon-füzyon sözcüklerini işaretle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Atom Fiziği ve Radyoaktivite konusunun çözümlü sorularını çöz.