12. SınıfFizik

Yarı İletken ve Süper İletkenlik — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Yarı iletkenlerin iletkenlik yönünden konumunu açıklar.
N tip ve P tip yarı ilekkenleri katkı yapısıyla karşılaştırır.
Diyotun tek yönlü iletim özelliğini ve uygulamalarını açıklar.
Süper iletkenliğin temel özelliklerini (sıfır direnç, Meissner etkisi) listeler.
Yarı iletken ve süper iletken teknolojilerinin günlük hayattaki yerini değerlendirir.

Yarı iletkenlerin iletkenliği hem saflık hem sıcaklıkla değiştirilebilir.
N tip yarı ilekken serbest elektron, P tip yarı ilekken boşluk taşır.
Diyot, P-N birleşimi sayesinde akımı tek yönde iletir; bu özellik rektifiyasyonda kullanılır.
Süper iletkenlikte direnç sıfırlanır ve manyetik alan malzemenin içine girmez.
Kritik sıcaklık, süper iletkenliğin üstünde kaybolduğu sıcaklıktır ve malzemeye özeldir.

Yarı ilekkenlerde sıcaklık arttıkça direncin arttığını sanmak yanlıştır; serbest yük arttığı için direnç azalır.
N tip yarı ilekkenin negatif yüklü olduğunu düşünmek hatalıdır; malzeme elektriksel olarak nötrdur, yalnız taşınan yük elektrondur.
Süper iletkenliğin yalnız sıfır dirençten ibaret olduğunu sanmak eksiktir; Meissner etkisi de temel bir özelliktir.
Diyotun her iki yönde de aynı akımı ilettiğini sanmak yanlıştır; ters yönde akım kesilir.
Yaygın hata 5: Yarı İletken ve Süper İletkenlik konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Soruda 'sıcaklık arttıkça direnç ne olur' deniyorsa yarı ilekken mi metal mi ayrımını hemen yap.
N tip = nötr fazladan elektron, P tip = boşluk; harf hatırlamaları için 'negative / positive' ipucunu kullan.
Diyot sorularında iletim yönünü soru kökünde ara: doğru mu ters mi yön soruluyor.
Süper iletken sorularında kritik sıcaklık ve Meissner etkisi birlikte geçer; ikisini ayrı ayrı ele al.