12. SınıfDemokrasi ve İnsan Hakları
Demokrasi ve İnsan Hakları · 12. Sınıf · DEMOKRATİK KATILIM
Bu bölümde yurttaşlığın ne anlama geldiğini, demokratik katılımın hangi yollarla gerçekleştiğini ve sorumlu katılımın toplumsal yararını inceleyeceğiz. Katılımın yalnızca seçimle sınırlı kalmadığını öğreneceğiz.
Katılımı anlamak için yurttaşın hem hakları hem görevleri olduğunu bilmek gerekir. Yurttaş olmak yalnızca bir kimlik etiketi değil, toplumun işleyişine dâhil olma biçimidir.
Yurttaşlık, kişinin devlete ve topluma karşı bağlı bulunduğu, eşit hak ve görevler çerçevesinde ilişkiyi ifade eder. Siyasal katılım; seçme, seçilme ve politikaları etkileme faaliyetleridir. Toplumsal katılım ise sivil toplum kuruluşları, paylaşım ve dayanışma yoluyla gerçekleşir. Aktif yurttaş, kamu işlerini takip eden ve etki eden kişidir; pasif yurttaş yalnızca haklarından yararlanır.
Bir sitede oturanlar toplantı düzenleyip ortak park düzenine ilişkin görüşlerini yönetime iletirse bu yerel düzeyde doğrudan katılım örneğidir. Aynı komşu imza kampanyası başlatırsa sivil toplum aracılı katılımı da devreye girer.
Bir olayda katılım biçimini belirlemek için: Adım 1 yurttaşın davranışını belirle; Adım 2 davranışın siyasal mı toplumsal mı olduğuna karar ver; Adım 3 davranışın kamu işlerini etkileyip etkilemediğini değerlendir. Bu yöntem katılımı düzenli analiz etmeyi sağlar.
Bir gençlik derneği üniversite adaylarına yönelik rehberlik seminerleri düzenlemiş ve sonuçları belediyeye sunmuştur. Bu faaliyet yalnızca gönüllü çalışma değil, aynı zamanda yerel politika üzerinde etki yaratan bir katılım biçimidir. Dernek, yurttaş ile kamu karar alma süreci arasındaki boşluğu doldurur.
Katılımı yalnızca oy kullanmak sanmak yaygın bir yanlıştır; meclise yazı yazmak, toplantıya katılmak ve sivil faaliyetler de katılımdır. Yurttaşlığı salt bir ayrıcalık saymak ise hatalıdır; yurttaşlık görevleri de beraberinde getirir. Ayrıca katılımın yalnızca merkezî yönetime yönelik olduğunu düşünmek de yanıltıcıdır; yerel düzeydeki katılımın etkisi daha görünür olabilir.
| Özellik | Aktif yurttaş | Pasif yurttaş |
|---|---|---|
| Kamu işlerini takip | Takip eder ve etki eder | Takip etmez |
| Katılım yolu | Seçim dışı yolları da kullanır | Yalnızca oy kullanabilir |
| Etki | Kararlara katkı sağlar | Kararlara etkisi sınırlıdır |
| Sorumluluk | Hukuku ve hak görev bilincini taşır | Sorumlulukları göz ardı edebilir |
Okulunda ya da mahallende yapılabilecek bir iyileştirmeyi düşün; bu iyileştirmeyi hangi katılım yoluyla talep edebileceğini yaz.
Yurttaşlık eşit hak ve görevler çerçevesinde topluma dâhil olma biçimidir. Demokratik katılım yalnızca seçimle sınırlı değildir; yerel katılım, sivil toplum çalışmaları ve dayanışma gibi pek çok yolu vardır. Aktif yurttaş olmak kamu işlerini takip etmeyi ve etkiyi gerektirir. Sorumlu katılım demokrasiyi güçlendiren temel unsurlardan biridir.
Bu bölümde yurttaşlığın ne anlama geldiğini, demokratik katılımın hangi yollarla gerçekleştiğini ve sorumlu katılımın toplumsal yararını inceleyeceğiz. Katılımın yalnızca seçimle sınırlı kalmadığını öğreneceğiz. Katılımı anlamak için yurttaşın hem hakları hem görevleri olduğunu bilmek gerekir. Yurttaş olmak yalnızca…
Katılımı yalnızca oy kullanmak saymak: Yazı, toplantı ve sivil faaliyetler de katılımdır. Yurttaşlığı salt ayrıcalık görmek: Yurttaşlık görevleri de beraberinde getirir.
Yurttaşlık: eşit hak ve görev bütünü · Siyasal katılım: seçme ve seçilme yoluyla etki · Toplumsal katılım: sivil örgütlenme ve dayanışma · Aktif yurttaş: kamu işlerini takip eden kişi
Yurttaşlık kavramını hak ve görev bütünü olarak açıklar. Siyasal ve toplumsal katılımı örneklerle ayırt eder. Aktif ve pasif yurttaş davranışını karşılaştırır.
Yurttaşlık kavramı aşağıdakilerden hangisiyle en uygun biçimde açıklanır?
Doğru cevap: B) Eşit hak ve görevler çerçevesinde topluma dâhil olma
Eşit hak ve kavramı Demokratik Katılım ve Vatandaşlık konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Siyasal katılım ile toplumsal katılım arasındaki temel fark nedir?
Doğru cevap: C) Birincisinde devlet kararlarına etki, ikincisinde toplums.
Birincisinde devlet kararlarına kavramı Demokratik Katılım ve Vatandaşlık konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Katılımın toplumsal yararı açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: C) Katılım kararları zayıflatır ve gereksizdir
Katılım kararları zayıflatır kavramı Demokratik Katılım ve Vatandaşlık konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Demokrasi ve İnsan Hakları için çalışma yolu
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Bu sayfa Demokratik Katılım ve Vatandaşlık konusunun anlatımını, kazanımlarını ve örnek sorularını içerir. Konuyla ilgili tüm sorular için testi çöz, diğer konular için DersTeders ana sayfasına geçebilirsin.
Bu konuyu çalış: hesap aç, ilerlemen kaydedilsin.
Hesap aç