11. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı
Konuşma Becerisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Konuşmasında amaç, alıcı ve duruma uygun dil kullanır.
- Söz alma, söz verme ve söz sırasını konuşma kuralları içinde uygular.
- Bir konuyu giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle anlatır.
- Görsel destek ve beden diliyle anlatımını güçlendirir.
- Konuşma sürecini değerlendirerek eksiklerini belirler.
Önemli noktalar
- Konuşmada amaç, alıcı ve durum dili belirler.
- Söz kesmek ve sıra dışında konuşmak konuşma kurallarını bozar.
- Üç bölümlü yapı (giriş, gelişme, sonuç) anlatımı izlenebilir kılar.
- Sayı ve örnekler gelişme bölümünde verilir, girişte kullanılmaz.
- Sunumlarda görsel destek konuşmayı tamamlar, yerine geçmez.
- Argo ve aşağılayıcı dil, her tür konuşmada kusurdur.
- Konuşma sonunda geri bildirim alınması süreci tamamlar.
Formüller ve kurallar
- Konuşma planı: giriş → gelişme → sonuç.
- Gelişme bölümünde en fazla üç alt konu tutulur.
- Konuşma öncesi üç soru: niye, kime, nerede?
- Söz alma yolları: el kaldırmak, söz istemek, sırayı beklemek.
- Ses desteği: vurgu, tonlama ve hız birlikte ayarlanır.
- Bedensel destek: göz teması, açık duruş ve uygun el hareketi.
- Değerlendirme sorusu: Dinleyici beni anladı mı?
Sık yapılan hatalar
- Sözü karşındakinin ağzından tamamlamak: Bu davranış dinleyiciye değer vermediğinizi gösterir ve saygısızlıktır.
- Gelişme bölümünü girişte bitirmek: Sonuçtan sonra verilen ayrıntı dinleyicide kafa karıştırır.
- Yalnızca yazıya bakarak konuşmak: Göz teması kopar, dinleyici kopar; metin destek olmak içindir.
- Süreyi aşmak ya da çok kısa kesmek: İkisi de görevin gerektirdiği bilgiyi eksik bırakır.
- Kanıtsız iddia söylemek: Sayı, örnek ve kaynaksız konuşmada ikna gücü düşer.
Hızlı tekrar ipuçları
- Giriş cümlesini önceden hazırla; ilk cümle heyecanı azaltır.
- Göz temasını üç-dört dinleyici üzerinde dolaştır, tek kişiye yapışma.
- Aceleyi getirme; vurgulanacak kelimede kısa duraksama yap.
- Unutulan bilgi için cümleyi toparla, uydurma bilgi ekleme.
- Sınavda konuşma kuralları sorularında ilk aranan şey, sözün kimde olduğunu belirlemektir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Konuşma Becerisi konusunun çözümlü sorularını çöz.