Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi · 11. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
Boyun alt birimi olan akrabalık birliğine ne ad verilir?
- A) Hanedan
- B) Oymak
- C) Cami cemaati
- D) Kabile
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Oymak
Boyun alt birimi olan akrabalık birliğine oymak denir. Oymak, ortak yerleşim ve sürü yönetimini üstlenir.
Soru 2
En küçük akrabalık birliğine ne denir?
- A) Boy
- B) Cemaat
- C) Uruk
- D) Bucak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Uruk
En küçük akrabalık birliğine uruk denir. Urukta günlük üretim ve yardımlaşma en sık görülür.
Soru 3
Uruk birliği günlük yaşamda hangi işlevi üstlenir?
- A) Dış politikayı yürütme
- B) Günlük üretim ve yardımlaşma
- C) Orduyu yönetme
- D) Sarayı koruma
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Günlük üretim ve yardımlaşma
Günlük üretim ve yardımlaşma uruk birliğinin temel işlevidir. En küçük birim olması onu günlük yaşamın merkezine koyar.
Soru 4
Yerleşik köyde ortak işlerin birlikte planlanması neyle açıklanır?
- A) Vergi affıyla
- B) Saray buyruğuyla
- C) Köy cemaati ihtiyarların ortak kurmasıyla
- D) Askerî adayla
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Köy cemaati ihtiyarların ortak kurmasıyla
Köy cemaati ihtiyarların ortak kurmasıyla ortak işler birlikte planlandı. Böylece köyde paylaşımlı bir düzen işledi.
Soru 5
Fütüvvet geleneğinin kucakladığı temel alanlar hangisidir?
- A) Yalnız askerî eğitim
- B) Yalnız tarım teknikleri
- C) Yalnız ticaret hukuku
- D) Dayanışma, ahlak ve iş eğitimi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dayanışma, ahlak ve iş eğitimi
Dayanışma, ahlak ve iş eğitimi fütüvvet geleneğinin kucakladığı temel alanlardır. Bu yapı hem bilgiyi hem toplumsal sorumluluğu aktardı.
Soru 6
Akrabalık dayanışmasının göçebe hayattaki önemi ne olmuştur?
- A) Hayatta kalmayı güvence altına alması
- B) Göçü engellemesi
- C) Üretimi azaltması
- D) Sürüyü dağıtması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hayatta kalmayı güvence altına alması
Hayatta kalmayı güvence altına alması akrabalık dayanışmasının göçebelikteki önemini gösterir. Paylaşımlı üretim ve koruma bu sayede sağlandı.
Soru 7
Türk toplumunda kadının toplumsal katkısı nasıl değerlendirilir?
- A) Yalnız törenlere katılması
- B) Toplumun ekonomik ve eğitimsel yaşamında etkin olması
- C) Yalnız savaşta yer alması
- D) Toplumdan soyutlanması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Toplumun ekonomik ve eğitimsel yaşamında etkin olması
Toplumun ekonomik ve eğitimsel yaşamında etkin olması kadının toplumsal katkısının doğru değerlendirmesidir. Üretim ve aile eğitiminde rol üstlendi.
Soru 8
Ahi dayanışma ağının üyeler için üstlendiği işlevlerden biri nedir?
- A) Vergi düzenini çizme
- B) Sınır güvenliğini sağlama
- C) Orduyu komuta etme
- D) İhtiyaç sahibi üyenin desteklenmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İhtiyaç sahibi üyenin desteklenmesi
İhtiyaç sahibi üyenin desteklenmesi Ahi dayanışma ağının önemli işlevlerindendir. Bu dayanışma, ortak bir güven ağı oluşturdu.
Soru 9
Soydaşlık ifadesiyle ne kastedilir?
- A) Birlikte yaşayan akrabalık dayanışması
- B) Farklı inançları birleştirme
- C) Hükümdara bağlılık
- D) Vergi toplama usulü
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birlikte yaşayan akrabalık dayanışması
Birlikte yaşayan akrabalık dayanışması soydaşlık ifadesiyle kastedilir. Bu bağ, boy ve oymak yapısını diriltidi.
Soru 10
İl düzeni Türk toplumunda neyi ifade eder?
- A) Tek bir çadır düzeni
- B) Kuşat yönetiminde bir arada toplanmış kapsamlı topluluk
- C) Yabancı bir iktidar
- D) Tüccarın özel gücü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kuşat yönetiminde bir arada toplanmış kapsamlı topluluk
Kuşat yönetiminde bir arada toplanmış kapsamlı topluluk il düzeniyle ifade edilen toplumsal yapıdır. Bu yapı atılaşları komşu yönetim biçimiyle birleştirdi.
Soru 11
Yerleşik köyde karar almada tecrübeli yaştakiler neden öne çıkar?
- A) Vergi affı sağladıkları için
- B) Silahlı güçleri olduğu için
- C) Tecrübeye dayalı kararları birlikte paylaştıkları için
- D) Yabancı otorite olarak atandıkları için
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tecrübeye dayalı kararları birlikte paylaştıkları için
Tecrübeye dayalı kararları birlikte paylaştıkları için ihtiyarlar karar sürecinde öne çıktı. Bu düzen ortak işleri denetlenebilir kıldı.
Soru 12
Esnaf dayanışma örgütlenmesinin şehir kültürüne etkisi nasıl yorumlanır?
- A) Şehirlerin ekonomik verimliliğini düşürdü
- B) Şehirlerdeki üretimi tamamen durdurdu
- C) Yerleşik hayatın gerilemesine yol açtı
- D) Eğitimi ve ahlakı kucaklayarak şehri düzzenli hâlde tuttu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Eğitimi ve ahlakı kucaklayarak şehri düzzenli hâlde tuttu
Eğitimi ve ahlakı kucaklayarak şehri düzenli hâlde tuttu yorumu en doğru olanıdır. Esnaf dayanışması şehirde denetim ve üretim dengesini ayakta tuttu.
Soru 13
Bir oymağın yan yana yaşamasının temel nedeni nedir?
- A) Güvenliği ve paylaşımlı üretimi artırması
- B) Vergiden muaf olması
- C) Savaşa hazırlık için komşu ülkelerden çekinmesi
- D) Şehir merkezine yakınlık istemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Güvenliği ve paylaşımlı üretimi artırması
Güvenliği ve paylaşımlı üretimi artırması oymağın yan yana yaşamasının temel nedenidir. Bu yakınlık dayanışmayı kolaylaştırdı.
Soru 14
Boy ile oymanın ilişkisi hakkında doğru ifade hangisidir?
- A) Oymak boydan daha geniş bir topluluktur
- B) İkisi tamamen aynı düzeydedir
- C) Boy oymağı alt birim olarak barındırır
- D) Oymak ile boy arasında hiçbir bağ yoktur
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Boy oymağı alt birim olarak barındırır
Boy oymağı alt birim olarak barındırır ifadesi ikisinin ilişkisini doğru açıklar. Oymak boyun alt koludur.
Soru 15
Cemaat yapının yerleşik hayattaki belirleyici özelliği nedir?
- A) Ortak işlerin birlikte planlanıp paylaşılması
- B) Herkesin yalnız kendi işine bakması
- C) Dinî kuralların tamamen dışta kalması
- D) İhtiyaçların karşılanmaması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ortak işlerin birlikte planlanıp paylaşılması
Ortak işlerin birlikte planlanıp paylaşılması cemaat yapının yerleşik hayattaki belirleyici özelliğidir. Bu özellik köy düzenini güçlendirdi.
Soru 16
Toplumsal dayanışmanın Anadolu'ya uyum üzerindeki rolü ne olmuştur?
- A) Üretimi devir dışı bırakması
- B) Şehirleri daraltması
- C) Göç halkını geri göndermesi
- D) Yeni yerleşimde güvenlik ve iş birliği kurulmasını sağlaması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yeni yerleşimde güvenlik ve iş birliği kurulmasını sağlaması
Yeni yerleşimde güvenlik ve iş birliği kurulmasını sağlaması toplumsal dayanışmanın Anadolu'ya uyum üzerindeki temel rolüdür. Bu himaye güvenli yerleşimi destekledi.