Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi · 11. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
Malazgirt sonrası Anadolu'da kurulan idari ve askerî yapıya ne denir?
- A) İl
- B) Beylik
- C) Oymak
- D) Kast
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Beylik
Malazgirt sonrası Anadolu'da kurulan idari ve askerî yapıya beylik denir. Beylikler yerleşimi ve ticareti düzenledi.
Soru 2
Erzurum çevresinde kurulan beylik hangisidir?
- A) Mengücek
- B) Artuklu
- C) Saltuk
- D) Danişmendli
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Saltuk
Erzurum çevresinde kurulan beylik Saltuklulardır. Bu beylik doğu Anadolu'ya yerleşimin önünü açtı.
Soru 3
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi beylikle ilişkilendirilir?
- A) Candaroğulları
- B) Eretna
- C) Karamanoğulları
- D) Mengücekliler
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mengücekliler
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Mengücekliler beylpliği ile ilişkilendirilir. Bu yapılar beylik dönemi mimarisinin ürünüdür.
Soru 4
Artuklular hangi yörede beylik kurmuştur?
- A) Kastamonu çevresi
- B) Diyarbakır ve Mardin çevresi
- C) Erzincan bölgesi
- D) İç Anadolu bozkirleri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Diyarbakır ve Mardin çevresi
Diyarbakır ve Mardin çevresi Artukluların kurduğu beylik bölgesidir. Güneydoğu Anadolu'daki zanaat ve mimarî geleneğini geliştirdiler.
Soru 5
Candaroğulları hangi yörede söz sahibi olmuştur?
- A) Erzurum'da
- B) Divriği'de
- C) Karadeniz kıyısında
- D) Mardin'de
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Karadeniz kıyısında
Karadeniz kıyısında söz sahibi olan beylik Candaroğullarıdır. Kastamonu çevresindeki yerleşimi düzenleyerek yönetim kurdu.
Soru 6
Yeni yerleşim merkezleri genellikle nerede kuruldu?
- A) Ticaret yolları ve verimli ovalar üzerinde
- B) Sadece yüksek dağ zirvelerinde
- C) Bataklık alanlarda
- D) Yalnız sınır kapılarında
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ticaret yolları ve verimli ovalar üzerinde
Ticaret yolları ve verimli ovalar üzerinde yeni yerleşim merkezleri kuruldu. Bu konum hem tarım hem de ticareti destekledi.
Soru 7
Türkler ile yerleşik halk arasındaki kültürel etkileşim hangi alanlarda görülür?
- A) Yabancı otlaklarına susamak
- B) Zanaat, gastronomi ve mimarî
- C) Ticareti tamamen durdurmak
- D) Şehirleri helezonik terk etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Zanaat, gastronomi ve mimarî
Zanaat, gastronomi ve mimarî alanlarında kültürel etkileşim görülmüştür. Bu alanların toplumsal olarak ortak birikimi gösterir.
Soru 8
Beyliklerin Türk devlet geleneğine katkısı nasıl açıklanır?
- A) Devlet geleneğini sonlandırmaları
- B) Yalnız orduyu kucaklamaları
- C) Kültürel bağları kesmeleri
- D) Devlet geleneğini kucaklayarak sürdürmeleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Devlet geleneğini kucaklayarak sürdürmeleri
Devlet geleneğini kucaklayarak sürdürmeleri beyliklerin bu geleneğe en büyük katkısıdır. Divan ve kadı gibi kurumlar küçük ölçekte varlığını sürdürdü.
Soru 9
Türklerin Anadolu'ya yerleşimi hangi yüzyılda hız kazandı?
- A) 11. yüzyılın sonuna doğru
- B) 5. yüzyılda
- C) 16. yüzyılda
- D) 19. yüzyılda
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 11. yüzyılın sonuna doğru
11. yüzyılın sonuna doğru Türklerin Anadolu'ya yerleşimi hız kazandı. Bu süreç sonraki yüzyıllarda sürdü.
Soru 10
Karamanoğulları beylini diğerlerinden ayıran özellik nedir?
- A) Uzak kuzeyde yerleşmesi
- B) Türkçe ve topluluk geleneğini koruması
- C) Anadolu'ya en son gelen beylik olması
- D) Ticaretten tamamen uzak durması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Türkçe ve topluluk geleneğini koruması
Türkçe ve topluluk geleneğini koruması Karamanoğulları beylini diğerlerinden ayıran özelliktir. Bu yaklaşım kültürel bağı ayakta tuttu.
Soru 11
Yerleşik halkın Anadolu’daki kültürel etkileşimdeki yeri nedir?
- A) Hiçbir alanda etkisiz kalmıştır
- B) Yalnız toprak sahibi olarak kalmıştır
- C) Bilgi ve zanaatıyla etkileşimi canlı tutmuştur
- D) Yeni yerleşimin önünü engellemiştir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bilgi ve zanaatıyla etkileşimi canlı tutmuştur
Bilgi ve zanaatıyla etkileşimi canlı tutmuştur cümlesi yerleşik halkın doğru yerini belirtir. Bu katkılar kentin gelişimini beslemiştir.
Soru 12
Kültürel etkileşimin en görünür alanlarından biri hangisidir?
- A) Ordu düzeni
- B) Savaş taktikleri
- C) Kimya rehberliği
- D) Yer adları, mutfak ve mimarî
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yer adları, mutfak ve mimarî
Yer adları, mutfak ve mimarî kültürel etkileşimin en görünür alanlarındandır. Bu alanlardaki ortak ögeler ustalık aktarımının sicili gibidir.
Soru 13
Anadolu'ya yerleşen Türk toplulukları tarım ile birlikte neyi sürdürdü?
- A) Hayvancılığı
- B) Ticaret hanlarını yıkmayı
- C) Tarımsal çeşitliliği azaltmayı
- D) Yerleşimi reddetmeyi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hayvancılığı
Hayvancılığı sürdürdü; tarım ve hayvancılık birlikte işledi. Bu denge Anadolu ekonomisinin temelini oluşturdu.
Soru 14
Türk kültür medeniyeti ifadesi nasıl açıklanmalıdır?
- A) Türk geleneklerinin İslâmî değerlerle zenginleşmesiyle oluşan birikim
- B) Yalnız Orta Asya’daki küçük bir gelenek
- C) Yalnız savaş dillerinden çıkan bir yapı
- D) Tek bir yapıdan sıyrılan dar bir anlatı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Türk geleneklerinin İslâmî değerlerle zenginleşmesiyle oluşan birikim
Türk geleneklerinin İslâmî değerlerle zenginleşmesiyle oluşan birikim olarak açıklanmalıdır. Bu birikim Anadolu’da geniş bir kültür ağı meydana getirdi.
Soru 15
Yer adlarındaki karışık yapı neyi gösterir?
- A) Bölgenin hangi tarihte boşaldığını
- B) Ticaretin tamamen durduğunu
- C) Halkın göç ettiğini
- D) İki kültürün uzun süre birlikte yaşamasını
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İki kültürün uzun süre birlikte yaşamasını
İki kültürün uzun süre birlikte yaşamasını yer adlarındaki karışık yapı gösterir. Bu durum kültürel etkileşiminin belgesidir.
Soru 16
Malazgirt sonrası oluşan yapının Anadolu medeniyetine temel katkısı ne oldu?
- A) Kurumsal ve kültürel bir altyapı oluşturması
- B) Tarımı tamamen durdurması
- C) Bilgiyi dışarı atmaya çalışması
- D) Yerleşimi güvensiz kılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kurumsal ve kültürel bir altyapı oluşturması
Kurumsal ve kültürel bir altyapı oluşturması Malazgirt sonrası oluşan yapının Anadolu medeniyetine temel katkısıdır. Bu altyapı sonraki devletlere aktarıldı.