11. SınıfTarih

Sanayi Devrimi'nin Meydana Getirdiği Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişim — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Sanayi Devrimi'nin başlama koşullarını ve ilk ortaya çıktığı ülkeyi kavrayabilme
Üretim biçiminin değişmesinin toplumsal tabakalar üzerindeki etkisini açıklayabilme
Siyasi sonuçları çalışma hakkı, sınıf yapısı ve ulus devlet anlayışı üzerinden inceleyebilme
Dünya pazarı, sermaye birikimi ve sömürgecilik ilişkisini kurabilme
Osmanlı'da yerli üretim, zanaatkârlık ve ıslahat arayışları üzerindeki etkileri değerlendirebilme

Devrim İngiltere'de başlamış ve üretimde makine ile buhar enerjisinin kullanımını yaygınlaştırmıştır.
Fabrika düzeni çalışmayı belirli saatlere bağlayarak işçi sınıfının oluşmasını sağlamıştır.
Demiryolu ve buharlı gemi ağları dünya pazarının bütünleşmesini hızlandırmıştır.
İşçi haklarını korumaya yönelik mevzuat ve işçi örgütlenmesi dönemin temel talepleri olmuştur.
Sömürgecilik, sanayinin hammadde ihtiyacı nedeniyle yeni bir biçim kazanmıştır.
Osmanlı'da yerli üretim rekabet baskısıyla zayıflamış, ıslahat gerekliliğini gösteren bir uyarı işlevi görmüştür.

Sanayi Devrimi = 18. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere'de başlayan üretim dönüşümü
Ekonomik değişim = makine üretimi + buhar enerjisi + büyük ölçek + sermaye birikimi
Sosyal değişim = işçi sınıfı + burjuvazi + şehirleşme + toplumsal hareketlilik
Siyasi değişim = işçi hakları mevzuatı + sınıf temelli partiler + geniş oy hakkı
Dünya pazarı = uluslararası hammadde akışı + mamul ticareti + sermaye dolaşımı
Dışa bağımlılık = ham madde ihracı + mamul ithalatı bütünü
Osmanlı'da rekabet etkisi = ucuz Avrupa ürünü karşısında korumasız yerli üretim
Kümülatif etki = üretim değişimi + ulaşım devrimi + hukuk ve eğitim düzenlemesi

Hata: Sanayi Devrimi'ni yalnız teknik bir gelişme gibi sunmak; üretim, toplum ve siyaset alanlarında birlikte değişim yarattığı unutulmamalıdır.
Hata: Devrimin Osmanlı'ya yalnız "zarar" verdiğini düşünmek; ıslahat gerekliliğini gösteren bir uyarı işlevi gördüğü de gözden kaçırılmamalıdır.
Hata: Zanaatkârlığın tamamen ortadan kalktığını söylemek; geleneksel üretim biçimi zayıflamış olsa da yüzyıl boyunca sürdüğü unutulmamalıdır.
Hata: Sanayi Devrimi'ni tek bir ülkede sınırlı bir olay gibi görmek; dönemin kümülatif yapısı ve dünya çapındaki etkisi göz ardı edilmemelidir.
Yaygın hata 5: Sanayi Devrimi'nin Meydana Getirdiği Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişim konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

"Sanayi Devrimi" ile "Sanayi Çağı" kavramlarını aynı düşünmeyin; biri üretim dönüşümünü, diğeri dönemin genel adını ifade eder.
Tarihî sorularda İngiltere, Fransa, Almanya ve Rusya seçenekleri birbirine yakın verilirse yılı da hatırlamayı deneyin.
Ekonomik, sosyal ve siyasi başlıklar birbirine bağlıdır; birini diğerlerinden bağımsız sormak genellikle eksik yargı üretir.
"Dışa bağımlılık" ifadesinde ham madde ihracı ile mamul ithalatının yönünü doğru yazın.
Osmanlı özelinde soru sorarken "dışarıdan aldığı etki" ile "kendi içinde ürettiği etki" ayrımını yapın.