Örnek Soru 1 kolay
1838 Osmanlı-İngiltere Ticaret Antlaşması'nın temel sonucu nedir?
- A) Osmanlı'nın gümrüklerini tamamen kapatması
- B) İç gümrüklerin kaldırılması ve dış tarifelerin %5'e indirilmesi
- C) Kapitülasyonların kaldırılması
- D) Devlet fabrikalarının kapatılması
Doğru cevap: B) İç gümrüklerin kaldırılması ve dış tarifelerin %5'e indirilmesi
1838 Antlaşması ile iç gümrükler kaldırılmış, dış tarifeler %5 düzeyine indirilmiştir; böylece İngiliz malları pazarlığa yer bulmuştur. Kapitülasyonlar ise bu antlaşmadan önce de vardı.
Örnek Soru 2 orta
Sanayileşmenin önündeki engellerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sermaye birikiminin yetersizliği
- B) Avrupa mallarının pahalı olması
- C) İç pazarın aşırı büyüklüğü
- D) Ulaşım altyapısının aşırı gelişmiş olması
Doğru cevap: A) Sermaye birikiminin yetersizliği
Sermaye birikiminin yetersizliği, altyapı güçlükleri, teknik eleman eksikliği ve gümrük korumasının olmayışı başlıca engellerdir; iç pazarın darlığı da sınırlayıcıdır.
Örnek Soru 3 zor
Osmanlı sanayileşme çabalarının sınırlı kalmasını en kapsamlı biçimde açıklayan yargı hangisidir?
- A) Yalnız devletin fabrika kurmak istememesi
- B) Yalnız işçilerin fabrikada çalışmayı reddetmesi
- C) Gümrük korumasının olmaması, sermaye ve altyapı yetersizliğinin birlikte etkili olması
- D) Yalnız ham maddenin hiç bulunmaması
Doğru cevap: C) Gümrük korumasının olmaması, sermaye ve altyapı yetersizliğinin birlikte etkili olması
Sorun tek nedenle açıklanamaz; korumasız pazar, yetersiz sermaye, zayıf ulaşım, nitelikli eleman eksikliği ve dar iç pazar birlikte değerlendirilmelidir.