11. SınıfTarih
1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Nizam-ı Cedit ve sonrası askerî yeniliklerin amacını açıklar.
- Tanzimat ve Islahat fermanlarının getirdiği hakları listeler.
- I. Meşrutiyet ile Kanun-i Esasi arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
- İstibdat döneminden II. Meşrutiyet'e giden siyasi süreci kronolojik olarak yorumlar.
Önemli noktalar
- Yenileşme, III. Selim döneminde askerî alanda başlamıştır.
- 1826 Vaka-i Hayriye ile Yeniçeri ocağı kaldırılmış, yerine yeni bir ordu kurulmuştur.
- Tanzimat Fermanı 1839'da Gülhane'de Mustafa Reşid Paşa tarafından okunmuştur.
- Islahat Fermanı 1856'da din ve vicdan eşitliğini genişletmiştir.
- Kanun-i Esasi 1876'da ilan edilmiş, Osmanlı ilk anayasal denemesini yaşamıştır.
- 1878 sonrası istibdat döneminde meclis fiilen durdurulmuştur.
Formüller ve kurallar
- Nizam-ı Cedit (III. Selim) → Vaka-i Hayriye (1826) → Asâkir-i Nizamiye (Tanzimat)
- Tanzimat Fermanı = 3 Kasım 1839 → can-mal güvenliği + eşitlik + düzenli vergi
- Islahat Fermanı (1856) → din ayrımının giderilmesi + geniş vatandaşlık hakları
- Vilayet Nizamnamesi → taşra yönetiminin düzenlenmesi ve merkeze bağlılığın artması
- Kanun-i Esasi (1876) → Meclis-i Mebusan → I. Meşrutiyet
- İstibdat (1878) → Jön Türkler ve İttihat ve Terakki → 1908 baskıları
Sık yapılan hatalar
- Tanzimat Fermanı'nı Islahat Fermanı ile karıştırmayın; ilki 1839, ikincisi 1856'dır ve ikincisi hakları daha da genişletmiştir.
- Vaka-i Hayriye'nin bir Avrupa devletinin müdahalesi değil, Osmanlı'nın kendi ordusunu yeniden düzenlemesi olduğunu unutmayın.
- Kanun-i Esasi'nin hemen ardından meclisin kesintisiz çalışmadığını; 1878'den sonra istibdat yönetiminin başladığını atlamayın.
- Nizam-ı Cedit'i Tanzimat dönemiyle değil, III. Selim dönemiyle bağdaştırın; tarih yanlışlığı bu sorularda sık yapılır.
- Yaygın hata 5: 1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Fermanları 'yıl + okuyan kişi + getirdiği hak' üçlüsüyle çalışın; sorular bu üç bilgiyi birlikte sorar.
- Askerî yenilikleri tek bir zincirde toplayın: Nizam-ı Cedit, Vaka-i Hayriye, Nizamiye.
- Anayasa sorularında 1876 ile 1878 arasındaki farkı ayırın: ilan edilme ile fiilen askıya alınma ayrı olaylardır.
- İdari yeniliklerde amaç sorusunu göz ardı etmeyin: merkezî otoritenin güçlendirilmesi ve vergi düzeninin sağlanmasıdır.
- Kronoloji sorularında önce en eski olayı bulun, kalan şıkları ferman yıllarıyla karşılaştırın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra 1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler konusunun çözümlü sorularını çöz.