11. SınıfPsikoloji
Tutumlar ve Sosyal Etki — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tutumun tanımını ve bilişsel, duygusal, davranışsal bileşenlerini açıklar.
- Tutumların öğrenme ve deneyimle nasıl değişebildiğini örneklerle verir.
- Uyum, itaat ve uyma kavramlarını birbirinden ayırt eder.
- İknanın merkezi ve çevresel yollarını karşılaştırır.
- Stereotip ile önyargı kavramlarını tanımlar.
Önemli noktalar
- Tutum bir olguya yönelik değerlendirme olup bilişsel, duygusal ve davranışsal yönleri içerir.
- Tutumlar aile, arkadaşlar, kültür ve doğrudan deneyimle şekillenir.
- Uyum eşitler arasında, itaat yetki ya da kurla karşısında ortaya çıkar.
- İkna bilgiye dayalı merkezi ya da duygusal ipucuna dayalı çevresel olabilir.
- Stereotip bir inancı, önyargı ise olumsuz tutumu betimler.
Formüller ve kurallar
- Tutum = nesneye yönelik bilişsel + duygusal + davranışsal eğilim
- Tutum oluşumu: aile ve arkadaşlardan öğrenme + doğrudan deneyim
- Sosyal etki türleri: uyum + itaat + uyma
- İkna yolları: merkezi (bilgi ve mantık) + çevresel (duygusal ipuçları)
- Önyargı = gruba yönelik olumsuz tutum · stereotip = genelleştirilmiş inanç
Sık yapılan hatalar
- İtaat ile uyumu karıştırmak: Uyum eşitlerin baskısında ortaya çıkarken itaat bir yetki ya da kural karşısında gerçekleşir; kaynağa bakmak ayırt etmeyi kolaylaştırır.
- Uymayı zayıflık saymak: Bir ricaya evet vermek sosyal ilişkide doğal ve genellikle olumlu bir davranıştır; onu yetersizlik saymak sosyal süreci yanlış okumaktır.
- Önyargıyı daima bilinçli görmek: Önyargı bilinçli olabildiği gibi fark edilmeden de ortaya çıkar; bu yüzden yalnız açık tavırları değerlendirmek eksik kalır.
- İknanın yalnız akla dayandığını düşünmek: İkna güvenilirlik ve duygusal ipuçları gibi çevresel yollarla da gerçekleşebilir; merkezi ve çevresel ayrımını göz önünde bulundurmak gerekir.
- Yaygın hata 5: Tutumlar ve Sosyal Etki konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Etkinin kaynağını grup baskısı mı yetkili talebi mi diye belirle.
- İfadenin kanıt ya da duygusal ipucundan mı beslendiğine bak.
- Önyargı ile stereotipi eşitleme.
- Uyum mu yoksa gönüllü uyma mı olduğunu düşün.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Tutumlar ve Sosyal Etki konusunun çözümlü sorularını çöz.