11. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi

Otomotiv Malzeme Seçimi — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Otomotiv parçalarının görevine göre hangi malzeme grubundan seçildiğini açıklar.
Döküm çeliği, sfero döküm, alüminyum ve kâğıt keçe gibi malzemelerin kullanım yerlerini karşılaştırır.
Isıl işlem ile yüzey koruma yöntemlerinin amacını ayırt eder.
Yanlış malzeme seçiminin oluşturabileceği arızaları hata analiziyle belirler.
Malzeme özelliklerini okuyarak servis uygulamasında doğru parçayı seçer.

Gri döküm kırılgan, sfero döküm sünek ve darbeye dayanıklıdır.
Alüminyum alaşımları hafiflik sağlar ancak aşınma direnci düşüktür.
Fren sisteminde aşınan yüzeyler sürtünme malzemesiyle eşlenir.
Krom ve vanadyum katkılı çelikler yüksek dayanım için kullanılır.
Menevişleme sertliği artırır, sementasyon sertleştirme yüzeyi sertleştirip içi sünek bırakır.
Yanlış malzeme seçimi aşınma, kırılma ve korozyon olarak ortaya çıkar.
Parça seçiminde ölçü ve şartname uygunluğu marka adından daha belirleyicidir.

Süneklik (darbe dayanımı) = malzemenin kırılmadan enerji emme kapasitesi.
Sertlik (tokluk) ölçümü genellikle Rockwell veya Brinell sertliği ile yapılır.
Yüzey sertliği ile iç süneklik, menevişleme ile sementasyon sertleştirmenin amacıdır.
Galvanizleme, çelik yüzeyine koruyucu metal kaplama uygulanmasıdır.
Bir parçanın ömrü; malzeme, ısıl işlem, yüzey koruma ve çalışma koşuluna birlikte bağlıdır.
Fren balatasında sürtünme katsayısı, sıcaklıkla ve hıza bağlı olarak değişir.

Yalnız markaya bakarak parça seçmek: Aynı boyutta parçalar farklı şartname ve dayanıma sahip olabilir; ölçü ve şartname kontrol edilmelidir.
Aşınma yüzeyinde alüminyum kullanmak: Alüminyumun aşınma direnci düşüktür; sürtünen yüzeylerde çelik veya sertleştirilmiş malzeme gerekir.
Yalnız sertleştirmeyi hedeflemek: Sertlik artırılırken süneklik düşürülürse parça kırılganlaşır; denge korunmalıdır.
Yüzey korumayı ihmal etmek: Kaplamasız çelik parçalar nemli ortamda hızla korozyona uğrar ve ölçü kaybı yaşanır.
Krom ve vanadyum içermeyen yay çeliliği kullanmak: Yay çeliği özellikleri belirtilmeden seçilen malzeme yük altında kırılabilir.

Değiştireceğin parçanın şartnamesini ve ölçüsünü eski parçadan önce doğrula.
Isıl işlem gerektiren parçalarda işlem sertliği değerlerini karşılaştır.
Sürtünme yüzeylerinde malzeme seçimini aşınma tipine göre yap.
Korozyona açık parçalarda montaj sonrası conta ve nem girişini kontrol et.
Değişen parçanın malzemesini ve işlemini dosyaya yaz; sonraki arızalarda referans olur.
Alüminyum parçalarda vida sıkma torkunu üretici değerine göre uygula.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.