11. SınıfMetal Teknolojisi
CNC Alt Programlar ve Makro Kullanımı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Alt programı O numarasıyla tanımlayıp ana programdan tekrar sayısı vererek çağırır.
- Alt programda mutlak modun seçilmesinin zorunluluğunu gerekçesiyle açıklar.
- Yerel ve ortak değişkenleri ayırt ederek veri aktarımını planlar.
- IF karşılaştırması ile WHILE ve GOTO döngüsünü doğru kurgular.
- Tekrarlı işlemlerde oluşan program hatalarını teşhis edip düzeltir.
Önemli noktalar
- Alt program, ana programda tekrarlanan işlem satırlarını tek yerde toplar ve oradan güncellenir.
- Alt program kendi başına çalışmaz; çağrıldığı andaki koordinat, telafi ve ofset durumunu kendi içinde düzenlemek zorundadır.
- Değişkenler, aynı mantığı farklı sayısal değerlerle defalarca kullanmayı sağlar.
- Tekrar sayısı verilmesi, ızgara gibi düzenli işlerde program satırı sayısını çoğaltmaz.
- Döngü koşulunun sınırı önceden belirlenmezse çalışma süresi beklenmedik biçimde uzar.
- Alt programlar arası veri aktarımında ortak değişkenler, seviyeler arası kalıcılık sağlar.
Formüller ve kurallar
- Alt program tanımı: O numarası taşıyan program bloğu, ana programdan M98 ile çağrılır
- M98 P_ L_: P çağrılan alt program numarasını, L tekrar sayısını belirtir
- Dönüş: alt program M99 satırıyla kapanır, yürütme çağıran bloğun devamından sürer
- Yerel değişkenler #1 ile #33, ortak değişkenler #100 ile #999 arasında yer alır
- Atama yazımı: değişken adresi eşitlik işaretinin soluna, ifade sağ tarafa yazılır
- Koşul karşılaştırması EQ, NE, GT, LT, GE ve LE operatörleriyle yapılır
- Döngü yazımı: WHILE koşul DO n... END n, koşul doğru olduğu sürece tekrarlanır
- Mod seçimi: G90 mutlak, G91 artımlı; G90.1 harici, G91.1 dahili koordinat sistemi
Sık yapılan hatalar
- Hata: Alt programın başında mutlak koordinat modunu yazmamak. Ana program artımlı modda kalmışsa alt programdaki tüm koordinatlar kaymış noktalardan yorumlanır ve parça hatalı çıkar.
- Hata: Alt programın sonuna M99 yazmayı unutmak. Çağırma zinciri kırıldığında kontrol, sonraki bloğu hangi programın içinde arayacağını bilemez ve beklenmeyen yerde durur.
- Hata: Değişken adresini koordinat satırında parantez kullanmadan yazmak. Değişken köşeli parantez içinde adreslenir; parantez kullanılmadan verilen satır okunamaz ve hesap hata verir.
- Hata: Döngü koşulunda sayacı ilerletmeyi unutmak. Koşuldaki değer hiç değişmezse test hep doğru kalır ve program durmaz; döngü gövdesinde ilerletme zorunludur.
- Hata: Alt programda kendi takım ve ofset bilgisini yazmamak. Alt program her ana programdan çağrılabileceği için bilgi çağrı yerine yazılmazsa parça değiştiğinde yanlış takım çalışır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Alt program yazarken önce ana programdaki işlemi belirle, sonra o işlemi bağımsız çalışan bloğa dönüştür.
- Değişken kullanmaya başlarken önce tek değişkenle çalış, hesabın doğru olduğunu görünce çoğalt.
- Koordinat yazarken başlangıç noktasını resimde işaretle; hangi değerin nereye yazılacağı belli olmadan program yazma.
- Döngü kurduktan sonra küçük bir tekrar sayısıyla dene, sonuç doğruysa sayıyı büyüt.
- Hata çıktığında önce alt programı tek başına çalıştır, sonra ana program içinde dene.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.