11. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım
Izgara ve Düzen Sistemleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Izgara kavramını ve temel bileşenlerini açıklamak
- Temel aralık değerini seçip diğer ölçüleri türetmek
- Hizalama eksenlerini kurmak ve boşluk düzenini tanımlamak
- Basılı ve ekran ortamlarında ızgarayı uygulamak
- Düzen kararlarını belgeleyerek sonraki çalışmalara aktarmak
Önemli noktalar
- Izgara, gözün düzeni çözümlemesini kolaylaştıran görünmez bir yapıdır.
- Düzenin bütünlüğü, ölçülerin tek bir temel değerden türetilmesiyle korunur.
- Hizalama, ızgaradan daha güçlü bir düzen aracıdır.
- Beyaz alan da ölçülmeli ve ızgaraya uygun planlanmalıdır.
- Basılı ve ekran düzeni aynı ızgarayı farklı biçimlerde uygulayabilir.
- Izgara kuralları yazılı değilse sonraki çalışmalarda yeniden yorumlanır.
Formüller ve kurallar
- Sütun genişliği = (toplam genişlik - (sütun sayısı - 1) x kanal genişliği) / sütun sayısı
- Kanal genişliği, temel aralığın bir katı olarak seçilir; boşluk değerleri bu katlardan türetilir
- Modüler ızgara hücresi, temel aralığın katlarına bölünerek elde edilir
- Genişlik yüzdesi = öğe genişliği / kapsayıcı genişliği x 100
- Esnek düzende genişlik oranı, kapsayıcı değiştikçe oranı korur
- Kenar boşluğu, içerik alanı ile sayfa kenarı arasında bırakılan ölçüdür
- Duyarlı düzende sütun sayısı genişlik arttıkça kademeli olarak artırılır
- Düzen kuralları; hizalama, boşluk ve ölçü olmak üç başlıkta belgelenir
Sık yapılan hatalar
- Hata: Izgarayı yalnız bir resim olarak tasarlamak, kuralları aktarılamaz kılar ve sonraki çalışmalarda düzenin bozulmasına yol açar.
- Hata: Her ekran için ayrı ayrı boşluk değerleri yazmak, ızgara bütünlüğünü bozar ve ritmi tutarsızlaştırır.
- Hata: Metin ve görseli aynı hizada ama farklı temel boşluklarla yerleştirmek, gözde düzensiz bir görünüm yaratır.
- Hata: Kenar boşluklarını her sayfada farklı bırakmak, içeriğin kapsayıcıdan kopuk görünmesine neden olur.
- Hata: Duyarlı düzende sabit piksel genişlikte kutu kullanmak, dar ekranlarda yatay taşmaya ve kayıp içeriğe yol açar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Temel aralığı baştan belirleyin, diğer ölçüleri bu değerden türetin.
- Izgarayı basılı olarak da çizerek gözle denetleyin; ekrandaki hata çıplak gözle fark edilmeyebilir.
- Hizalama için iki ya da üç dikey eksen yeterlidir; fazlası disiplini bozar.
- Duyarlı düzende kırılma noktalarını içeriğin bozulduğu yerden belirleyin.
- Düzen kararlarını dokümana yazarken sayısal değerleri de ekleyin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.