11. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım
Renk Kontrastı ve Erişilebilirlik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Renk kontrastının ölçülmesini ve yorumlanmasını yapmak
- Renge bağımlı olmayan bilgi aktarım yolları kurmak
- Klavye erişimi ve odak yönetimini tasarımda sağlamak
- Alternatif metin ve etiketlemeyi doğru uygulamak
- Erişilebilirlik denetimi yaparak bulguları önceliklendirmek
Önemli noktalar
- Erişilebilirlik tasarımın son aşamasında değil, en başında planlanır.
- Renk hiçbir zaman tek başına anlam taşıyan tek yol olmamalıdır.
- Metin ile arka plan arasındaki kontrast, renk seçiminde en sık ölçülen değerdir.
- Klavye kullanıcıları için görünür bir odak göstergesi zorunludur.
- Görsellerin bilgi taşıyıp taşımadığına göre alternatif metin yazılır ya da boş bırakılır.
- Otomatik denetim araçları hataların yalnızca bir bölümünü yakalar; elle denetim zorunludur.
Formüller ve kurallar
- Kontrast oranı = (daha açık tonun göreli parlaklığı + 0,05) düzeyi, (daha koyu tonun göreli parlaklığı + 0,05) düzeyine bölünür
- Göreli parlaklık, kırmızı yeşil ve mavi kanallarının doğrusal hâle getirilmiş ağırlıklı toplamıdır
- Normal metin için AA sınırı 4,5:1, büyük metin için AA sınırı 3:1 düzeyindedir
- Bir renk çiftinin kontrastı, açıklık (ton) farkı büyüdükçe artar; doygunluk artışı tek başına kontrastı yükseltmez
- Dokunma hedefi için önerilen en küçük ölçü 44 x 44 piksel düzeyindedir
- Erişilebilirlik oranı = denetimde karşılanan ölçüt sayısının toplam ölçüt sayısına oranı olarak raporlanır
- Renk körlüğünde kırmızı ve yeşil tonlarına dayanan kod, ayrıca desen ya da işaretle desteklenmelidir
- Erişilebilirlik denetiminde ilk adım, içeriğin hangi yetenek kısıtlarını gözettiğinin yazılmasıdır
Sık yapılan hatalar
- Hata: Durumu yalnızca renkle belirtmek, renk algısı farklı olan kullanıcılar için bilgiyi gizler ve hata oluşmasına yol açar.
- Hata: Metin ile arka plan arasındaki kontrastı gözle tahmin etmek, çoğu tasarımda ölçümün altında kalan renklerin kullanılmasına neden olur.
- Hata: Odak göstergesini tamamen kaldırmak, klavye ile gezinen kullanıcıların nerede olduğunu bilememesine ve yanlış öğeyi seçmesine yol açar.
- Hata: Her görsele uzun bir alternatif metin yazmak, ekran okuyucu kullanıcılarının içerik akışını bozar ve asıl bilgiyi gizler.
- Hata: Erişilebilirliği yalnız renk kontrastıyla sınırlı düşünmek, klavyeyle gezinme ve ekran okuyucu uyumluluğu gibi başka engelleri gözden kaçırır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Renk çiftlerini seçerken zemin ve metin rengini ayrı ayrı ölçün, tahmin etmeyin.
- Gri tonlamayı görüntüyü gri hâle getirerek test edin; renk ayrımının dayanıklılığı görülür.
- Odak halkasını kaldırmak yerine görünür bir göstergenin daha belirgin olmasını sağlayın.
- Hata mesajlarını renkten bağımsız olarak da anlatın.
- Raporlama yaparken ölçütleri tek tek listeleyin; genel değerlendirmelerden kaçının.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.