11. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım
Kullanıcı Deneyimi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Müşteri brief'ini hedef kitle, tek mesaj, yayın ortamı ve teslim takvimi başlıklarıyla ayrıştırır.
- Persona ve kullanıcı yolculuğu haritası ile hedef kitlenin karar adımlarını belirler.
- WCAG kontrast oranı ve dokunma alanı ölçütlerini erişilebilir bir arayüzde uygular.
- Bilgi mimarisinden kullanılabilirlik testine uzanan tasarım sürecini adım adım yürütür.
- Prototip test sonuçlarını yorumlayarak arayüzde önceliklendirilmiş iyileştirme kararları alır.
Önemli noktalar
- Kullanıcı deneyimi yalnızca renk ve tipografi değil; hız, düzen, geri bildirim ve güven bileşenlerinin tamamıdır.
- Brief yazıya dökülmeden tasarım başlamaz; sözlü beklenti revizyon tartışmasının en yaygın nedenidir.
- Renk seçimi ve yerleşim, kontrast ölçütü sağlandıktan sonra yapılır; estetik ölçüyü geçmez.
- Her etkileşim öğesi bir geri bildirim verir: basılmış, yükleniyor, hata oldu ya da tamamlandı.
- Erişilebilirlik sonradan eklenen bir katman değil, taslak aşamasında karar verilen bir durumdur.
- Test bulguları sıklık ve etkiye göre önceliklendirilir; tek kullanıcının bulgusu da kayda geçer.
Formüller ve kurallar
- Kontrast oranı = (açık tonun göreli parlaklığı + 0,05) / (koyu tonun göreli parlaklığı + 0,05).
- Beyaz ile siyah arasındaki kontrast 21: 1, AA normal metin sınırı 4,5: 1, büyük metin sınırı 3: 1'dir.
- Brief dört soruya bağlanır: kim, ne, nerede, ne zaman; dördü de yazılı olmalıdır.
- Bilgi erişimi en fazla üç tıklama kuralına uyar, dönüşüm düğmesi ilk ekranda yer alır.
- Dokunma alanı en az 44 x 44 piksel, gövde metni en az 16 piksel boyutundadır.
- Kullanılabilirlik testi beş kullanıcıyla yapılır; beş kullanıcı sorunların yaklaşık %85'ini açığa çıkarır.
- Yanıt süresi 1 saniyenin altındaysa akış korunur, 1 ile 10 saniye arasında dikkat dağılır.
- Tasarım sırası: brief, persona, bilgi mimarisi, wireframe, prototip, test, görsel uygulama.
Sık yapılan hatalar
- Kontrast oranını renk seçildikten sonra kontrol etmek: Oran sınırsın altındaysa palet baştan değişmelidir, aksi hâlde tüm görseller yeniden düzenlenir.
- Brief'i sözlü alıp yazıya dökmemek: Hatırlanan brief ile istenen iş farklıdır; revizyon tartışmalarının en sık kaynağı budur.
- Kutu içi çizim yerine doğrudan renkli tasarıma başlamak: Yerleşim hatası renkli tasarımda fark edilmez, düzeltme maliyeti katlanır.
- Erişilebilirliği ayrı bir özellik saymak: Görme kısıtlı kullanıcı ekran okuyucu ile okur; sıra dışı başlık atlamaları ve kontrastsız metin okumayı imkânsız kılar.
- Testi tasarımcının kendisiyle yapmak: Tasarımcı işin nasıl çalıştığını bildiği için adımları tamamlar; gerçek bulgu ancak işi ilk kez gören kullanıcıdan gelir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Brief özetini tek cümlelik hedef cümlesiyle bitir; müşteriye gönderilen bu cümle yanlış beklentileri en başta keser.
- Kontrast kontrolünü greyscale (gri ton) görünümde de yap; renk bağımlı tasarım gri tonlarda ayrışır.
- Dönüşüm düğmesini hep aynı yerde ve aynı renkte tut; tutarlılık, kullanıcıya güven verir.
- Sınavda ölçüt sorularında sayılar eşleştirilir: 4,5: 1 normal metin, 3: 1 büyük metin, 44 x 44 piksel dokunma alanıdır.
- Test raporunu sıklık ve etki ekseninde dört kutuya yerleştir; hangi düzeltmenin önce yapılacağını bu kutu belirler.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.