11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Jeneratör ve Yedekleme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Jeneratör türlerini ve temel teknik büyüklüklerini karşılaştırır.
- Kritik yük analizi yaparak jeneratör gücünü boyutlandırır.
- Yakıt ihtiyacını ve çalışma süresini hesaplar.
- Otomatik devreye girme ve transfer sistemlerini açıklar.
- Yedek besleme sisteminin periyodik test ve bakım planını oluşturur.
Önemli noktalar
- Jeneratör anma gücü kVA ile verilir, aktif güç güç faktörüyle bulunur.
- Yüklenme oranı çok düşük tutulmamalıdır; yetersiz yanma ve soğutma sorunları çıkar.
- Kritik yükler ile kritik olmayan yükler ayrılarak jeneratör küçültülebilir.
- Boyutlandırmada motor kalkış akımları için emniyet payı bırakılır.
- Otomatik transfer anahtarı ters enerjilendirmeyi kilit düzenekleriyle önler.
- Kesinti tolere edilemeyen yükler için kesintisiz güç kaynağı gerekir.
- Yük atma sistemi, anma gücü aşımında kritik olmayan yükleri otomatik keser.
- Yakıtta oluşan su ve tortu birikimi enjektör tıkanmasına ve arızaya yol açar.
Formüller ve kurallar
- Aktif güç: P = S × cosφ
- Jeneratör gücü: P jeneratör ≥ Σ kritik yük × emniyet katsayısı
- Yakıt tüketim süresi: t = tank kapasitesi ÷ saatlik tüketim
- Yıllık yakıt ihtiyacı: V = yıllık çalışma saati × saatlik tüketim
- Yüklenme oranı: y = çalışma gücü ÷ anma gücü × 100
- Güvenlik payı kullanım payı: yedek güç = Σ (P × emniyet katsayısı)
Sık yapılan hatalar
- Jeneratör gücünü yalnız en büyük tek cihaza göre seçmek: Kritik yüklerin toplamı ve kalkış akımları birlikte değerlendirilmelidir.
- Emniyet payı bırakmamak: Motor kalkış akımları ve ani yüklenmeler jeneratörü geçici olarak aşırı yükleyebilir.
- Yakıt süresini tankın tamamı üzerinden planlamak: Emniyet payı bırakılmazsa yakıt tükenir ve jeneratör durur.
- Jeneratörü sürekli çok düşük yükte çalıştırmak: Yetersiz yanma, silindirde birikme ve verim kaybı görülür.
- Test edilmemiş jeneratörü hizmete almak: Deneme çalıştırması yapılmazsa ihtiyaç anında arıza çıkabilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kritik yük listesini netleştir, konfor yüklerini liste dışında tut.
- Yakıt planlamasında emniyet payını hesaba kat.
- Deneme çalıştırmasını periyodik olarak yap ve sonuçlarını kaydet.
- Jeneratörün bulunduğu mekânın havalandırmasını ve egzoz çıkışını mutlaka kontrol et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.