11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Aydınlık Düzeyi Hesabı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Hesaplar: Nokta kaynak yöntemiyle yatay düzlemdeki aydınlık düzeyini bulur.
- Belirler: Toplam ışık akısını kullanım ve bakım katsayılarıyla hesaplar.
- Hesaplar: Gerekli armatür sayısını yukarı yuvarlama kuralıyla bulur.
- Kontrol eder: Seçilen armatürlerle ortalama aydınlık düzeyini doğrular.
- Karşılaştırır: Katsayısız hesabın sapmasını sayısal örnekle açıklar.
Önemli noktalar
- Nokta kaynak yönteminde aydınlık düzeyi kaynağın şiddeti ile doğru, uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.
- Tam altındaki noktada cosθ = 1 olur ve E = I / h² bağıntısı kullanılır.
- Toplam akı yönteminde kullanım ve bakım katsayıları gereken akıyı artırır; 1'den küçük katsayılar paydada yer alır.
- Armatür sayısı her zaman yukarı yuvarlanır; aşağı yuvarlama hedef aydınlığı sağlamaz.
- Hesaplanan armatür sayısı ile E_ort yeniden hesaplanarak hedefin sağlandığı kontrol edilir.
- Ortalama aydınlık düzeyi düzgünlüğü garanti etmez; armatür yerleşimi ayrıca planlanmalıdır.
Formüller ve kurallar
- E = I · cosθ / d² (nokta kaynak, yatay düzlem; I cd, d m, E lx)
- cosθ = h / d ve d = √(h² + x²)
- Φ_toplam = (E · A) / (ηu · kb) (ηu kullanım, kb bakım katsayısı)
- n = Φ_toplam / Φ_armatür (kesir yukarı yuvarlanır)
- E_ort = (n · Φ_armatür · ηu · kb) / A (kontrol bağıntısı)
- P_toplam = n · P_armatür
Sık yapılan hatalar
- Kullanım ve bakım katsayılarını atlamak: Katsayısız hesap gerçekte olandan fazla aydınlık öngörür. Örnekte 1250 lx görünen değer, katsayılarla 400 lx'e iner.
- Yükseklik ile uzaklığı karıştırmak: Nokta kaynakta d kaynakla noktanın doğrudan mesafesidir. Tam altta d, h ile aynıdır; eğik noktada d daha büyüktür.
- Armatür sayısını aşağı yuvarlamak: 9,375 armatür 9 alınırsa hedef aydınlık sağlanmaz. Kesirli sayılar yukarı yuvarlanır.
- Alanı yanlış yerde kullanmak: E = Φ / A bağıntısında alan paydadadır. Alan arttıkça aynı akıdan elde edilen lüks düşer.
- Yerleşimi ihmal etmek: Ortalama değer doğru olsa bile armatürler düzensiz dağıtılırsa köşelerde karanlık noktalar kalır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her hesapta önce alanı, sonra toplam akıyı, en son armatür sayısını bulun; sırayı değiştirmeyin.
- Katsayıların çarpımını önce ayrı bir satırda hesaplayın (ηu · kb); bu, işlem hatalarını azaltır.
- Armatür sayısı kesirli çıkarsa yuvarlamayı yazarak gösterin ve gerekçesini belirtin.
- Sonucu mutlaka kontrol edin: seçilen armatür sayısıyla E_ort hesaplanıp hedefle karşılaştırılmalıdır.
- Nokta kaynak hesabında uzaklığın karesinin paydada olduğunu ve yüksekliğin karesini almadan önce d değerini doğru bulduğunuzu kontrol edin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.