11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Elektrikli Araç Şarj Sistemleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Şarj bağlantı biçimlerini ve şarj gücü kavramlarını açıklar.
- Şarj gücü, şarj süresi ve enerji ihtiyacı hesaplarını yapar.
- Şarj noktası, pano ve besleme hattı boyutlandırmasının ilkelerini uygular.
- Güç yönetimi ve batarya güvenliği kavramlarını değerlendirir.
- Şarj tesisatının güvenlik ve verimlilik koşullarını denetler.
Önemli noktalar
- Şarj gücü gerilim ve akımın çarpımıdır; akım iki katına çıkarsa güç de iki katına çıkar.
- Üç fazlı bağlantıda hesaplanan güç için √3 katsayısı kullanılır.
- Şarj süresi, gereken enerjinin şarj gücüne bölünmesiyle bulunur.
- Sabit akım, sabit gerilim ve tamamlama aşamaları batarya ömrünü korur.
- Batarya sıcaklığı sınırı aşarsa şarj gücü kademeli düşürülür veya durdurulur.
- Pano boyutlandırmasında tüm noktaların aynı anda tam güçle çalıştığı durum esas alınır.
- Güç yönetimi toplam güç sınırını aşmadan noktalara paylaştırma yapar.
- Şarj zincirindeki dönüştürücü ve iletken kayıpları verimi yüzde 100'ün altına indirir.
Formüller ve kurallar
- Şarj gücü (tek faz): P = U × I
- Şarj gücü (üç faz): P = √3 × U × I × cosφ
- Şarj süresi: t = E ÷ P
- Aktarılacak enerji: E = batarya kapasitesi × doluluk farkı
- Birim mesafe tüketimi: e = E ÷ d
- Yıllık şarj enerjisi: E yıllık = E günlük × gün sayısı
Sık yapılan hatalar
- Şarj süresini yalnız batarya kapasitesine bölmek: Süre hesabında aktarılacak enerji (doluluk farkı) ve gerçek şarj gücü kullanılmalıdır.
- Üç fazlı hesapta √3 katsayısını atlamak: Bu katsayı olmadan şarj gücü gerçek değerinin üçte biri olarak bulunur.
- Pano boyutlandırmasını tek noktaya göre yapmak: Tüm noktaların aynı anda çalışabileceği en kötü durum esas alınmazsa hat yetersiz kalır.
- Güç yönetimi olmadan kapasite planlamak: Paylaştırma yapılmazsa bağlantı noktası ve sigortalar aşırı yüklenir.
- Şarj süresini sabit güçle tam almak: Son aşamada güç kademeli düşürüldüğü için gerçek süre hesaplanandan uzundur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hesaplara başlamadan önce batarya kapasitesini, doluluk farkını ve şarj gücünü yaz.
- Kurulum projelerinde en kötü durum senaryosuyla pano ve hat boyutlandırması yap.
- Güç yönetimi kullanılıyorsa yazılım ayarlarının da teknik belgeye eklenmesini iste.
- Batarya sıcaklığı ve kademeli düşüşü süre hesabında mutlaka göz önüne alınmalıdır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.