11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Üç Faz Gerilim ve Akım İlişkisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Faz ve hat gerilimi arasındaki ilişkiyi hesaplar.
- Yıldız bağlantıda hat ve faz akımı ilişkisini açıklar.
- Üçgen bağlantıda hat akımını faz akımından hesaplar.
- Dengeli ve dengesiz yükte nötr hattının davranışını açıklar.
- Motor etiketine göre bağlantı tipini seçer.
Önemli noktalar
- Yıldız bağlantıda hat gerilimi faz geriliminin √3 katıdır.
- Üçgen bağlantıda hat akımı faz akımının √3 katıdır.
- Türkiye alçak gerilim şebekesinde standart değerler 400 V hat ve 230 V faz gerilimidir.
- Dengeli yükte nötr hattı akımı sıfıra yakındır.
- Bağlantı tipi motor etiketindeki gerilim değerlerinden okunur.
- Kablo ve koruma seçimi hat akımına göre yapılır.
Formüller ve kurallar
- U_hat = √3 × U_faz (yıldız bağlantı)
- U_hat = U_faz (üçgen bağlantı)
- I_hat = I_faz (yıldız bağlantı)
- I_hat = √3 × I_faz (üçgen bağlantı)
- √3 çarpanı tesisat hesaplarında yaklaşık 1,732 alınır
- U_faz = U_hat / √3 (yıldız bağlantı; 400 V şebekede 230,9 V)
- Üç fazlı sistemde fazlar arası faz farkı 120 derecedir
Sık yapılan hatalar
- Hata: Hat gerilimi ile faz gerilimini aynı sanmak. Yıldızda hat gerilimi √3 katıdır; doğrusu bu bağıntıyı kullanmaktır.
- Hata: Üçgen bağlantıda hat akımını sargı akımıyla eşitlemek. Doğrusu hat akımının √3 katı olduğunu hesaba katmaktır.
- Hata: Dengeli yükte nötr akımının büyük olacağını düşünmek. Doğrusu dengeli yükte nötr akımının sıfıra yakın olmasıdır.
- Hata: Motor etiketindeki 400 V / 690 V değerlerini dikkate almadan bağlantı yapmak. Doğrusu şebekeye göre bağlantı tipini seçmektir.
- Hata: Kalkış anında yıldız-üçgen yol verme etkisini hesaba katmamak. Doğrusu kalkış akımının yıldızda azaldığını bilmektir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Projeye başlamadan önce şebeke hat gerilimini not edin.
- Motor etiketindeki bağlantı şemasını çizime ekleyin.
- Hesaplarda √3 değerini 1,732 olarak kullanın ve sonuçları birimiyle yazın.
- Ölçüm yaparken hat-hat ve hat-nötr değerlerini ayrı ayrı kaydedin.
- Kablo seçiminde hat akımını ve ortam sıcaklığını birlikte değerlendirin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.