11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Motor Besleme Kablosu ve Koruması — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Motor besleme kablosunun akımını etiket verisinden hesaplar.
- Kablo kesitini taşıma kapasitesi ve gerilim düşümü ölçütlerine göre karşılaştırır.
- Termik röle ve kesici ayarlarını motorun nominal akımına göre belirler.
- Kalkış akımının koruma seçimine etkisini açıklar.
- Motor besleme hattında kablo ile koruma arasındaki koordinasyonu yorumlar.
Önemli noktalar
- Motor besleme kablosu, nominal akımın 1,25 katı ölçütüyle seçilir.
- Termik röle ayarı motorun nominal akımına göre yapılır.
- Kalkış akımı yaklaşık 6 ile 8 kat nominal akımdır ve koruma ayarı değildir.
- Gerilim düşümü motor uç gerilimi üzerinden yüzde olarak kontrol edilir.
- Kısa devre koruması termik rölenin değil devre kesicinin görevidir.
- Kablo ve koruma birlikte koordine edilir; biri diğerinden bağımsız seçilmez.
- Verim ve güç faktörü, akım hesabında çarpan olarak yer alır.
Formüller ve kurallar
- In = P / (√3 × U × cosφ × η): üç fazlı motorun nominal akımı (A); P watt cinsinden çıkış gücü.
- Ölçüt akımı = 1,25 × In: kablo seçimi için ölçüt akımı (A).
- Termik ayar = 1,05 × In: termik röle ayarının üst değeri (A).
- ΔU = √3 × I × L × ρ / S: besleme hattında gerilim düşümü (V).
- ΔU% = ΔU / U × 100: gerilim düşümünün yüzdesi.
- Kalkış akımı yaklaşık 6 ile 8 × In: devreye alma sırasındaki akım aralığı (A).
- P = √3 × U × I × cosφ: üç fazlı hattın güç bağıntısı (W).
Sık yapılan hatalar
- kW'ı W'a çevirmemek: Motor gücü kilovat olarak bırakılırsa akım hesabı bin kat yanlış çıkabilir; önce birim dönüşümü yapılır.
- Termik röleyi kalkış akımına ayarlamak: Bu ayar motorun aşırı yükte korunmasını ortadan kaldırır; ayar nominal akıma göre yapılır.
- Kesiti yalnızca düşüme göre seçmek: Gerilim düşümü uygun olsa bile taşıma kapasitesi kontrol edilmezse kablo ısınır.
- Termik röleyi kısa devre koruması saymak: Kısa devre akımını kesmek için devre kesici veya sigorta kullanılır.
- Verim ve güç faktörünü yok saymak: Bu değerler çarpan olarak yer alır; atlanırsa akım olduğundan küçük çıkar.
- Hattın uzunluğunu ihmal etmek: Uzun hatta gerilim düşümü belirgin olur ve motor uç gerilimi düşer.
- Kesici değerini kablo kapasitesinden büyük seçmek: Kablo, koruma açmadan aşırı ısınabilir.
- Kalkış akımını koruma değeri sanmak: Kalkış akımı kısa süreli bir büyüklüktür; koruma ayarı nominal akıma dayanır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Etiket verisinde kW ve kVA ayrımına dikkat edin; motor etiketi genellikle kW gücü verir.
- Nominal akımı bulduktan sonra termik röle ayarını 1,0 ile 1,05 katı arasında kontrol edin.
- Kablo kesiti için önce 1,25 katlı ölçüt akımına, sonra gerilim düşümü kontrolüne bakın.
- Kalkış akımını koruma ayarı yerine koordinasyon ve kontaktör seçimi için değerlendirin.
- Hesap adımlarını tesisat dosyasında birlikte saklayın; sonradan kontrol kolaylaşır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.