11. SınıfMatematik Uygulamaları
Araştırma Süreci ve Veri Toplama — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bir araştırma sorusını belirler ve uygun veri toplama yöntemini seçer.
- Anket, gözlem ve deney yöntemlerinin farkını açıklar.
- Toplanan veriyi çizelgeye düzenler.
- Veri toplamada karşılaşılan hataları ve yanlılığı örneklerle açıklar.
Önemli noktalar
- Araştırma sorusu tek bir değişken üzerine odaklanmalı ve ölçülebilir olmalıdır.
- Anket, gözlem, deney ve var olan kayıtlar farklı yöntemlerdir; her biri farklı durumlarda uygundur.
- Örneklem evreni temsil etmiyorsa sonuçlar yanlış çıkar.
- Eksik ve tekrar eden kayıtlar toplama işlenmeden önce temizlenmelidir.
- Katılım oranı düşükse sonuçların güvenilirliği azalır ve bu durum raporda belirtilmelidir.
- Veri toplama koşulları (tarih, yer, süre) kayıtta yer almalıdır.
Formüller ve kurallar
- Katılım oranı = (yanıt veren / araştırmaya katılması istenen) × 100
- Eksik kayıt oranı = (eksik kayıt sayısı / toplam kayıt) × 100
- Kayıt başına değişken sayısı = sütun sayısı
- Örneklem büyüklüğü = incelenen birey sayısı
- Temsil gücü = örneklem / evren oranı
- Yinelenen kayıt temizliği = ham kayıt sayısı − tekrar kayıt sayısı
Sık yapılan hatalar
- Yönlendirici soru sormak: "Sporun faydalı olduğunu düşünüyor musunuz?" gibi sorular yanıtı yönlendirir; tarafsız ifadeler kullanılmalıdır.
- Örneklemi evren sanmak: Yalnızca bir sınıfa sorulmuş sorunun sonucunu tüm okul için genellemek hatalıdır; sonuçların sınırı belirtilmelidir.
- Eksik kayıtları görmezden gelmek: Boş bırakılan yanıtlar toplamdan çıkarılmayıp sıfır gibi işlenirse ortalama yanlış çıkar.
- Tekrar eden kaydı saymak: Aynı kişinin iki kez anket doldurması birey sayısını artırır; kayıtlar yinelenenlere göre temizlenmelidir.
- Yaygın hata 5: Araştırma Süreci ve Veri Toplama konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Araştırma sorusunu yazdıktan sonra "bu soru sayıyla yanıtlanabilir mi?" diye kendine sor.
- Çizelgede her sütuna bir değişken ayırmak, sonradan grafik çizmeyi kolaylaştırır.
- Anket sorularını önce 3-4 kişiye deneyerek kafa karıştıran ifadeleri düzelt.
- Sonuçları aktarırken örneklem büyüklüğünü ve toplama koşulunu mutlaka belirt.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.