11. SınıfMantık
Doğruluk, Geçerlilik ve Sağlamlık — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Doğruluk ile geçerlilik arasındaki farkı açıklar
- Sağlam argümanın koşullarını belirler
- Geçerli olup sağlam olmayan argüman örneği verir
- Karşı örnek yöntemiyle geçerliliği sınar
- Argümanları yapı ve içerik açısından değerlendirir
Önemli noktalar
- Doğruluk önermelere, geçerlilik yapıya bakar
- Sağlamlık geçerlilik ile doğru dayanağı birlikte ister
- Geçerli argümanın dayanağı yanlış olabilir
- Geçersiz yapı tek bir karşı örnekle gösterilebilir
- Doğru sonuç tek başına geçerliliği garanti etmez
Formüller ve kurallar
- Sağlam argüman = Geçerli yapı ∧ Doğru dayanaklar
- Geçerlilik: Dayanaklar doğru ⇒ Sonuç doğru
- Doğruluk: Önermenin gerçeğe uygunluğu
- Karşı örnek ⇒ Yapının geçersizliği
- Geçerli ∧ Bir dayanak yanlış ⇒ Sağlam değil
Sık yapılan hatalar
- Doğru ile geçerliyi eşitlemek: Doğruluk içeriğe, geçerlilik yapıya bakar; geçerli bir argümanın dayanağı yanlış olabilir.
- Sağlamlığı yalnız geçerlilik sanmak: Sağlamlık geçerli yapı ile birlikte bütün dayanakların doğru olmasını da gerektirir.
- Doğru sonucu geçerli kanıt sanmak: Sonuç doğru bile olsa dayanaktan düzgün çıkmıyorsa argüman geçersizdir.
- Geçersizliği çok örnekle sanmak: Geçersizliği göstermek için yapıyı çökerten tek bir karşı örnek yeterlidir.
- Yaygın hata 5: Doğruluk, Geçerlilik ve Sağlamlık konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce yapının geçerliliğini sonra dayanağı değerlendir
- Geçerlilik için dayanakları doğru kabul edip sonucu dene
- Sağlamlık için iki koşulu birlikte kontrol et
- Geçersizliği göstermek için bir karşı örnek bulmaya çalış
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.