11. SınıfMantık
Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Argümanı dayanak ve sonuç olarak yapılandırır
- Dayanak ve sonucu gösteren belirteçleri kullanır
- Belirteç olmadan da sıra ile ayrımı yapar
- Örtük öncülü tespit eder ve açıklar
- Verili bir metinden dayanak ve sonucu çözümler
Önemli noktalar
- Dayanak sonucu gerekçelendiren cümledir
- Sonuç dayanağa dayandırılarak ileri sürülen iddiadır
- Çünkü ve zira dayanağı, öyleyse sonucu gösterir
- Örtük öncül söylenmez ama dayanakla sonucu bağlar
- Her cümle argüman parçası değildir, soru ve emir hariçtir
Formüller ve kurallar
- Argüman = Dayanaklar ⊢ Sonuç
- Sıra: Dayanak1, Dayanak2, … ⇒ Sonuç
- Belirteç: çünkü/zira = dayanak; öyleyse = sonuç
- Dayanakler ∧ Örtük öncül ⊢ Sonuç
- Sonuç, dayanaklarca desteklenen iddiadır
Sık yapılan hatalar
- Dayanağı sonuç sanmak: Dayanak savı destekleyen cümledir, sonuç ise bu dayanaktan çıkarılmaya çalışılan cümledir.
- Belirteçleri göz ardı etmek: Çünkü ve öyleyse gibi sözcükler ayrımı büyük ölçüde kolaylaştırır, bu yüzden ilk bakılacak yer işaret sözcükleridir.
- Örtük öncülü fark etmemek: Söylenmeyen öncül dayanakla sonucu birbirine bağladığı için onu göz ardı etmek argümanı eksik değerlendirmeye yol açar.
- Sunum sırasına aldanmak: Sonuç metinde hep son cümlede olmak zorunda değildir, dayanaktan önce de gelebilir.
- Yaygın hata 5: Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce belirteçleri işaretle sonra cümleleri ayır
- Hangi cümlenin neyi kanıtladığını kendine sor
- Sonucu bulmak için neyin iddia edildiğine bak
- Örtük öncülü bulmak için boşluğu doldurmayı dene
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.