11. SınıfKimya
Çözünürlük Dengesi: Kçç, Molar Çözünürlük ve Ortak İyon Etkisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Çözünürlük ürününün (Kçç) ifadesini kurar.
- Molar çözünürlüğü Kçç değerinden hesaplar.
- Farklı stokiyometrilerde Kçç ifadelerini ayırt eder.
- Ortak iyon etkisinin çözünürlüğe etkisini yorumlar.
- Sıcaklık ve derişimin çözünürlük üzerindeki etkisini açıklar.
Önemli noktalar
- Kçç ifadesine yalnız suda çözünmüş iyonlar girer.
- Molar çözünürlük mol/L birimindedir, gram/L ile karıştırılmamalıdır.
- AB₂ tipi tuzlarda payda 4s³ ilişkisi vardır.
- Ortak iyon eklemek çözünürlüğü azaltır.
- Sıcaklık artışının çoğu katı tuz için çözünürlüğü artırdığı unutulmamalıdır.
Formüller ve kurallar
- Kçç (1:1 tuz): Kçç = s²
- Kçç (AB₂ tuzu): Kçç = 4s³
- Molar çözünürlük: s = √(Kçç)
- Kçç = [A⁺]ᵃ · [B⁻]ᵇ (saf katı yazılmaz)
- Ortak iyon: çözünürlük azalır, denge sola kayar
- Kw bağıntısıyla olduğu gibi Kçç yalnız sıcaklığa bağlıdır
Sık yapılan hatalar
- Saf katıyı Kçç ifadesine yazmak: AgCl(s) ifadesi denge sabitinde yer almaz; yalnız iyonlar çarpılır.
- AB₂'de 2s yerine s kullanmak: İyon oranı gözetilmezse s³ yerine s² bulunur ve sonuç hatalı olur.
- Molar çözünürlüğü gram cinsinden sanmak: s mol/L'dir; kütleye çevirmek için molar kütlenin bilinmesi gerekir.
- Ortak iyon eklenince çözünürlüğün artacağını sanmak: Eşitlik gereği iyon artışında denge sola kayar, çözünürlük azalır.
- Yaygın hata 5: Çözünürlük Dengesi: Kçç, Molar Çözünürlük ve Ortak İyon Etkisi konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce tuzun iyon oranını çiz: 1:1 için s², 1:2 için 4s³ kullan.
- Kçç değerleri genellikle çok küçüktür; hesapta onluk logaritmadan yararlan.
- Ortak iyon sorularında hangi ortağın eklendiğini işaretle, dengenin yönünü söyle.
- Sıcaklık sorularında katı ve gaz çözeltilerin zıt davranışını hatırla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Çözünürlük Dengesi: Kçç, Molar Çözünürlük ve Ortak İyon Etkisi konusunun çözümlü sorularını çöz.