11. SınıfKimya
Asit Baz Teorilerinin Karşılaştırılması — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Üç asit baz kuramını karşılaştırır ve kapsam farkını açıklar
- Konjuge asit baz çiftlerini oluşturur ve ilişkilendirir
- Amfoter maddeleri tanıyıp davranışını yorumlar
- Asit ve baz kuvvetini sayısal değerlerle karşılaştırır
- Kuvvet karşılaştırmasında ölçüt seçimini gerekçelendirir
Önemli noktalar
- Brønsted-Lowry kuramı proton aktarımına, Lewis kuramı elektron çifti aktarımına dayanır
- Her Lewis bazı Brønsted bazı değildir, her Brønsted bazı Lewis bazıdır
- Amfoter madde asidik ve bazik ortamda farklı davranır
- Aynı ailedeki asitler arasında kuvvet farkı giderek azalır
- Sulu çözeltide çok güçlü asitler düzeyleme etkisiyle eşitlenir
- Konjuge asit baz çiftinde asit ve baz kuvveti ters yönde değişir
Formüller ve kurallar
- Konjuge baz = asidin bir proton vermesiyle oluşan tür
- Konjuge asit = bazın bir proton almasıyla oluşan tür
- Asit kuvveti: Ka büyükse asit güçlüdür
- Baz kuvveti: Kb büyükse baz güçlüdür
- Kw = Ka × Kb (konjuge çiftler için)
- pKa + pKb = pKw = 14 (25 °C)
- Arrhenius yalnız suda çözünenleri kapsar
- Lewis kuramı elektron çifti alışverişine dayanır
Sık yapılan hatalar
- Hata: Arrhenius kuramının bütün asitleri kapsadığı düşünülür. Oysa kuram yalnızca suda hidrojen iyonu verebilen maddeler için geçerlidir.
- Hata: Brønsted-Lowry kuramının elektron çifti aktarımını da açıkladığı sanılır. Bu aktarım Lewis kuramının konusudur.
- Hata: Konjuge bazın asidin proton vermesiyle oluştuğu unutulur. Doğrusu proton vermesiyle oluşmasıdır.
- Hata: Aynı ailedeki asitlerin kuvvetlerinin tamamen eşit olduğu düşünülür. Oysa kuvvet giderek azalan bir sıra izler.
- Hata: Amfoter bir maddenin yalnızca baz gibi davrandığı söylenir. Oysa ortama göre asit ya da baz gibi davranabilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Bir türün proton alıp verdiği tepkimeleri yazarak kuramın hangisi geçerli olduğunu belirleyin
- Kuramların kapsamını karşılaştırırken elektron çifti aktarımını göz önünde bulundurun
- Konjuge çift oluştururken yalnız bir proton ekleyip çıkarmaya dikkat edin
- Kuvvet karşılaştırmasında aynı sıcaklıkta verilen değerleri kullanın
- Amfoter davranışı gözlenen bir madde için iki kuramı da uygulamayı deneyin
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Asit Baz Teorilerinin Karşılaştırılması konusunun çözümlü sorularını çöz.