Periyodik Sistem ve Özellikler

Kimya · 11. Sınıf · Modern Atom Teorisi

Periyodik tablo, elementlerin atom numarasına göre artan sırayla dizilmesiyle oluşan ve benzer özellik gösteren elementleri dikey gruplarda toplayan sistemdir. Moseley'in atom numarası çalışmasından sonra tablonun sıralama temeli atom numarasına (proton sayısına) dayandırılmıştır. Her periyot yeni bir ana katmanın (n değerinin) başladığını gösterir; gruplar ise en dış katmandaki elektron sayısını ve dolayısıyla kimyasal benzerliği belirler. Tablo s, p, d ve f olmak üzere dört bloğa ayrılır. 1-2. gruplar s bloğunu (s²), 13-18. gruplar p bloğunu (s²p¹ ile s²p⁶), 3-12. gruplar d bloğunu (geçiş…

Periyodik Sistem ve Özellikler Kazanımları

Periyodik tablonun grup, periyot ve blok yapısını elektron dizilimiyle ilişkilendirir.
Atom ve iyon yarıçaplarının periyot içindeki ve gruplar arasındaki değişimini açıklar.
Birinci iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik eğilimlerini yorumlar.
Verilen elektron diziliminden elementin periyot ve grubunu belirler.
Yarı dolu ve tam dolu alt katmanların iyonlaşma enerjisine etkisini örneklerle gösterir.

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

Periyot içinde soldan sağa doğru atom yarıçapı nasıl değişir?

A) Artar, çünkü elektron katmanı eklenir
B) Önce artar sonra azalır
C) Azalır, çünkü çekirdek yükü artar
D) Değişmez, yarıçap sabittir

Doğru cevap: C) Azalır, çünkü çekirdek yükü artar

Periyot içinde elektron katmanı eklenmez, yalnızca proton sayısı artar; artan çekirdek yükü en dış elektronları içeri çeker ve yarıçap Na'dan Cl'ye doğru 186 pm'den 99 pm'ye iner.

Örnek Soru 2 orta

Aşağıdaki sıralamalardan hangisi atom yarıçapı açısından doğrudur?

A) K > Na > Li
B) Li > Na > K
C) Na > K > Li
D) F > Cl > Br

Doğru cevap: A) K > Na > Li

1. grupta aşağı inildikçe elektron katmanı arttığından yarıçap büyür: K (227 pm) > Na (186 pm) > Li (152 pm). Flor, klor ve brom sırası ise tam tersidir.

Örnek Soru 3 zor

Na⁺, Mg²⁺ ve Al³⁺ iyonlarının yarıçapları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Al³⁺ > Mg²⁺ > Na⁺
B) Na⁺ > Mg²⁺ > Al³⁺
C) Mg²⁺ > Na⁺ > Al³⁺
D) Hepsi eşit yarıçapa sahiptir

Doğru cevap: B) Na⁺ > Mg²⁺ > Al³⁺

Üç iyon da 10 elektronla izoelektroniktir; proton sayısı arttıkça (11, 12, 13) çekirdek yükü elektronları daha çok sıkar ve yarıçap Na⁺ (102 pm) > Mg²⁺ (72 pm) > Al³⁺ (≈ 53 pm) biçiminde azalır.

Konu Anlatımının Tamamı

Periyodik Sistem ve Özellikler konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 11. Sınıf Kimya

Bu sayfa Periyodik Sistem ve Özellikler konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.