11. SınıfKimya

Denge ve Le Chatelier İlkesi – Uygulama ve Değerlendirme — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır, denge konumunu değiştirmez.
Sıcaklık değişmedikçe K sabittir.
Denge sabiti ifadesinde saf katı ve sıvılar yer almaz.
Denge sorularında önce gaz mol sayıları karşılaştırılmalıdır; kayma yönü bu karşılaştırmayla bulunur.
İnert gaz eklenmesi hacim sabitse dengeyi kaydırmaz.
Q < K durumunda ürünler yetersizdir, tepkime ileri yöne ilerler.

aA+bB ⇌ cC+dD
K = [C]^c[D]^d / ([A]^a[B]^b)
K sadece sıcaklıkla değişir
Le Chatelier: etkiyi azaltan yöne kayma
Kc ve Kp ilişkisi: Kp = Kc·(RT)^Δn
Kayma özeti: eklenen tür tüketilir, basınç artışı gaz molu az tarafa, sıcaklık artışı endoterm yöne kaydırır.

Denge sabitine katı ve sıvıları yazmak: Saf katı ve sıvılar ifadeye girmez.
Katalizörün dengeyi kaydırdığını sanmak: Yalnızca süreyi kısaltır.
Sıcaklık dışındaki etkilerin K'yı değiştirdiğini düşünmek: Yalnızca sıcaklık K'yı değiştirir.
Basınç artışını inert gazla karıştırmak: Denklem türlerinin kısmi basıncı ancak hacim azaltılırsa artar; inert gaz ekleme kaymaya yol açmaz.
Yaygın hata 5: Denge ve Le Chatelier İlkesi – Uygulama ve Değerlendirme konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Le Chatelier sorularında tepkimenin ekzo/endotermik olduğunu belirle.
Basınç etkisinde iki taraftaki gaz mol sayılarını karşılaştır.
K'yı yazarken katsayıları üs olarak kullan.
Soruda "K değişir mi?" soruluyorsa cevap yalnızca sıcaklık değişiminde evettir; bu kalıp hızlı puan getirir.