Konu Anlatımı
Relative Clause (Düz cümle) Nedir?
Relative clause, ana cümlenin içindeki bir ismi tanımlayan, ona bilgi ekleyen yan cümledir. İngilizcede bir yer, kişi ya da nesne hakkında ayrıntı vermek istediğimizde cümleyi ikiye bölüp araya ilgi zamirini koyarız: The woman is my aunt. + She lives in Izmir. cümleleri, The woman who lives in Izmir is my aunt. biçiminde birleşir. Bu yapı, betimleme yazılarının omurgasıdır; çünkü tek bir cümlede hem ismi hem de o isim hakkındaki bilgiyi taşır.
İlgi zamiri seçilirken bakılan şeyin cinsteki değil, türüdür: insan mı, nesne mi, hayvan mı, yer mi? Bu ayrım yapıldığında seçim otomatikleşir.
who, which, where, whose: Zamir Seçim Tablosu
Aşağıdaki tablo, sınavda en sık sorulan dört ilgi zamirini örnekleriyle gösterir. whose yalnızca iyelik bildirdiği için yapı diğerlerinden ayrılır.
| Zamir | Kullanım Yeri | Örnek | Türkçesi |
|---|
| who | insanlar | The teacher who works here is kind. | Burada çalışan öğretmen kibardır. |
| which | nesneler, hayvanlar | The book which I bought is long. | Aldığım kitap kalın. |
| where | yerler | The park where we play is big. | Oynadığımız park geniştir. |
| whose | iyelik (kişiye ait) | The girl whose bag is red is here. | Çantası kırmızı olan kız burada. |
where zamiri, ana cümlede yer bildiren ismin ardından gelir. The town which I was born in is small cümlesi yerine, The town where I was born is small. daha doğal duyulur; ancak sınavlarda both kabul edilebilir, bu yüzden şıkların tamamı okunmalıdır.
Adım Adım Yöntem: Cümleleri Birleştirme
- İki ayrı cümleyi yaz ve tekrar eden ismi (antecedent) işaretle.
- Bu isim insan mı, nesne mi, yer mi diye sınıflandır: insan → who, nesne → which, yer → where.
- Yer için where kullanacaksan birleşik cümlede yer zarfını tekrarlama: The village where I was born, not The village where I was born in.
- Olumsuz ve soru cümlelerinde zamiri kullandıktan sonra fiil çekimini ana özneye göre değil, yan cümlenin özne-nesne düzenine göre ayarla.
- Cümleyi sesli oku; akıcılığı bozan bir yer varsa ilgi zamirinin yerini kontrol et.
Bu beş adım, özellikle sınavda birleştirme sorularında hata yapmayı önler.
Comparative ve Superlative Sıfatlar
Yerleri karşılaştırırken iki yapı kullanılır. İki nesne karşılaştırılıyorsa comparative (karşılaştırma) sıfatı, üç veya daha fazla nesne içinden biri seçiliyorsa superlative (üstünlük) sıfatı kullanılır:
- Kısa sıfatlar: big → bigger than → the biggest
- Uzun sıfatlar: crowded → more crowded than → the most crowded
- Düzensiz: good → better than → the best
Karşılaştırma cümlelerinde than zorunlu iken, üstünlük cümlelerinde the zorunludur: This city is more beautiful than mine. / This is the most beautiful city I have ever seen.
Memleketi Tanıtma: Kelime Bankası ve Sınav Odaklı İpuçları
Bir memleket tanıtımında önce coğrafi konum, sonra nüfus ve iklim, en sonda kültür ve gelenekler anlatılır. Sıfat bankası şöyledir: quiet (sakin), crowded (kalabalık), peaceful (huzurlu), historic (tarihî), developed (gelişmiş), industrial (sanayi), coastal (kıyı), fertile (verimli).
Sınavda betimleme soruları genellikle sıfat sırasıyla (opinion, size, age, shape, color, origin, material) ya da relative clause bilgisiyle ölçülür. Örneğin, İzmir'in Ege'de olduğu bilgisi verilip hangi zamirin geleceği sorulduğunda, isim bir yer olduğu için where seçilmelidir.
Ne Öğreneceğiz
Relative clauses (who, which, where) and describing your hometown Bu konuda ögrenme çıktıları:
- İsimleri tanımlayan relative clause (düz cümle) yapılarını kurar.
- who, which, where ve whose zamirlerini bağlama göre ayırt eder.
- Karşılaştırma (comparative) ve üstünlük (superlative) sıfatlarını kullanır.
- Memleketini coğrafi ve kültürel özellikleriyle tanıtır.
- Betimleme metinlerinde sıfat ve sıfat tamlamalarını doğru kullanır.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Zamir seçimi cinsiyete değil, ismin türüne (insan, nesne, yer) göre yapılır.
- where ilgeci yalnızca yerler için kullanılır; insanlar için who tercih edilir.
- Comparative cümlede than, superlative cümlede the zorunludur.
- whose'ten sonra isim gelir: whose father, whose house.
- Bir relative clause'ta fiil, yan cümlenin öznesine göre çekimlenir.
- Memleket tanıtımında önce konum, sonra iklim ve kültür sırası izlenir.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Combine: This is the village. I was born there.
- Tekrar eden isim village'dır ve bir yerdir.
- Yerler için where kullanılır; there kaldırılır.
- Cümle tek yapıda birleştirilir.
Sonuç/cevap: This is the village where I was born. (Benim doğduğum köy burasıdır.)
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Zamir seçimi cinsiyete değil, ismin türü | Zamir seçimi cinsiyete değil, ismin türüne (insan, nesne, yer) göre yapılır. |
| where ilgeci yalnızca yerler için kullan | where ilgeci yalnızca yerler için kullanılır; insanlar için who tercih edilir. |
| Comparative cümlede than, superlative cü | Comparative cümlede than, superlative cümlede the zorunludur. |
| whose'ten sonra isim gelir: whose father | whose'ten sonra isim gelir: whose father, whose house. |
| Bir relative clause'ta fiil, yan cümleni | Bir relative clause'ta fiil, yan cümlenin öznesine göre çekimlenir. |
| Memleket tanıtımında önce konum, sonra i | Memleket tanıtımında önce konum, sonra iklim ve kültür sırası izlenir. |
Sık Yapılan Hatalar
Yer için who kullanmak: The park who we play cümlesi yanlıştır; yerlerde where, nesnelerde which kullanılır.
Comparative cümlede than'ı unutmak: bigger ve more crowded'dan sonra than gelmezse karşılaştırma tamamlanmamış sayılır.
Superlative'de the'yi atlamak: This is most beautiful city yerine This is the most beautiful city yazılmalıdır.
whose'ten sonra zamir tekrarlamak: whose his father gibi ifade iyeliği iki kez verir; doğru kalıp whose father'dır.
where'den sonra in getirmek: The town where I was born in cümlesi fazla edat içerdiğinden yanlıştır; where zaten yer bildirdiği için in silinmelidir.
Özet
Relative clause isimleri tanımlar: who insan, which nesne, where yer, whose ise iyelik için kullanılır. Comparative sıfatlar iki nesneyi than ile, superlative sıfatlar en üstünlüğü the ile birlikte karşılaştırır. Memleket tanıtımında konum, iklim ve kültür bilgileri bu yapılarla birleştirilerek betimleme cümleleri kurulur.
Kendini Dene
Soru: Write a paragraph (6-7 sentences) describing your favourite place. Use at least three relative clauses (who/which/where/whose) and two comparative or superlative adjectives.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: yeri tanımlayan tutarlı 6-7 cümle 5 puan; en az üç doğru ilişki zamiri kullanımı 6 puan (her biri 2 puan); iki karşılaştırma sıfatı 3 puan; noktalama ve imlâ 1 puan.