Modals of Obligation and Values – Uygulama ve Değerlendirme

Konu Anlatımı

Konu Özeti

Zorunluluk modal'ları farklı anlamlar taşır: must içsel, have to dışsal zorunluluk; should tavsiye; mustn't yasak; don't have to gereksizlik. Değerler honesty, respect ve responsibility gibi kavramlarla ifade edilir.

Anahtar Bilgiler

• mustn't ile don't have to anlamca farklıdır.
• have to dışsal kurallar için, must içsel zorunluluk için kullanılır.
• should güçlü tavsiye belirtir.

Nasıl Çalışmalı?

Önce konu anlatımını gözden geçir, formülleri ve anahtar bilgileri not al, çözümlü örnekleri incele ve son olarak değerlendirme sorularını çöz. Yanlış yaptığın soruların açıklamalarını mutlaka oku.

Karar Ağacı: Zorunluluk mu, Yasak mı, Tavsiye mi?

Boşluk doldurmada önce cümlenin anlamı belirlenir: yapmak zorunda mısın (zorunluluk), yapamaz mısın (yasak), yapman gerekir ama mecbur değilsin (tavsiye) ya da yapmana gerek yok (gereksizlik). Anlam netleştikten sonra modal seçilir. Kural ve yasa ifadelerinde have to, kişisel gereklilikte must, tavsiyede should öne çıkar; yasakta mustn't kullanılır ve şıklardaki don't have to ile karıştırılmamalıdır.

Görev Tamamlamada Kalıplar

Geçmiş Zorunluluk Alıştırmaları

1. Zaman ifadesine bak: yesterday, last year, in the past görürsen had to kullanılır.
2. Olumsuz geçmiş için didn't have to yazılır; bu, yapılmayan gereksiz bir eylemi anlatır.
3. must'ın had to ile birleştirilmesi (must had) yanlıştır; böyle bir yapı İngilizce'de yoktur.

Hata Avı

1. Yanlış: You mustn't to open the door. → Doğru: You mustn't open the door.
2. Yanlış: He have to go. → Doğru: He has to go. (üçüncü tekilde has to kullanılır)
3. Yanlış: You don't smoke here. (yasak anlamında) → Doğru: You mustn't smoke here.

Sınavdan Önce Son Söz

Zorunluluk sorularında anlam önce gelir: yasak mı, gereklilik mi, tavsiye mi, gereksizlik mi? Anlam bulunduktan sonra modal seçimi kolaylaşır. Cümle geçmişi anlatıyorsa must değil had to kullanıldığını unutma; have to'nun üçüncü tekilde has to olduğunu ve şıklarda don't have to ile mustn't'ün karıştırılmaması gerektiğini son kontrolünde mutlaka gözden geçir.

Kavramlar ve Örnekler

Modalların anlamını anlamak için örneklendirme ve pratik uygulama kritik öneme sahiptir. Örneğin, mustn't ile ifade edilen yasaklar, sınıf içi kurallar ve kişisel davranışlar arasında sınır çizilir. Bu kavram, öğrencilerin kendi davranışlarını kontrol etmelerini ve kurallara uymalarını sağlar. Ayrıca, have to kullanıldığında dışsal zorunluluklar, örneğin yasa ve kuralların uygulanması gibi durumlar düşünülür. Bu durumda, öğrencilerin dışsal etkenlerden etkilenmesini ve kurallara uygun davranışlar göstermesini öğrenmeleri gereklidir.

Örnek cümlelerdeki modalların kullanımı, öğrencilerin gerçek hayatta karşılaştıkları durumları anlamalarını kolaylaştırır. Örneğin, 'Passengers have to show their tickets' cümlesi, yolcuların bilet gösterme zorunluluğunu ifade eder. Bu tür cümleler, öğrencilerin modalların farklı kullanım alanlarını kavramalarını ve pratikte nasıl uygulanacağını anlama fırsatı verir. Ayrıca, 'You mustn't use your phone in class' cümlesi, sınıf içi kuralların uygulanması ve yasakların ne anlama geldiğini gösterir. Bu kavramlar, öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları durumlarda doğru modalları seçmelerini sağlar.

Yanlış Kullanım ve Düzeltme

İngilizce modallarında yaygın olarak yapılan hatalar, öğrencilerin dikkatli olmaması sonucu ortaya çıkar. Örneğin, 'You mustn't to open the door' ifadesi yanlıştır; doğru ifade 'You mustn't open the door' olmalıdır. Bu tür hatalar, öğrencilerin modalların kullanımıyla ilgili yanlış bilgileri yansıtır. Ayrıca, 'He have to go' ifadesi yanlıştır; doğru ifade 'He has to go' olmalıdır. Bu hatalar, öğrencilerin modalların doğru kullanımını öğrenmelerini engelleyebilir.

Yanlış kullanımın düzeltmesi, öğrencilerin modalların doğru kullanımını öğrenmelerini ve pratikte nasıl uygulanacağını anlamalarını sağlar. Örneğin, 'You don't smoke here' ifadesi yasak anlamında kullanılmamıştır; doğru ifade 'You mustn't smoke here' olmalıdır. Bu tür düzeltmeler, öğrencilerin modalların farklı anlamlarını ve kullanım alanlarını kavramalarını kolaylaştırır. Ayrıca, öğrencilerin hatalarını fark etmeleri ve doğru ifadeleri kullanmalarını öğrenmeleri için bu düzeltmelerin örneklerini öğrenmeleri gereklidir.

Ne Öğreneceğiz

Modals of Obligation and Values konusunun özet tekrarı, uygulama örnekleri ve değerlendirme soruları. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Modals of Obligation and Values konusunun temel kavramlarını pekiştirir.
• Konuyla ilgili örnekleri çözerek bilgisini uygular.
• Sık yapılan hataları fark eder ve düzeltir.
• Değerlendirme sorularıyla kazanımlarını ölçer.

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• mustn't ile don't have to anlamca farklıdır.
• have to dışsal kurallar için, must içsel zorunluluk için kullanılır.
• should güçlü tavsiye belirtir.
• ought to, should ile eş anlamlıdır ve önerilen eylemden sonra yalın fiil gelir.
• Tabela ve yazılı kurallar Have to / Must ifadeleriyle verilir; çeviri sorularında ikisi de kabul edilebilir.

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Complete: You ___ bring your umbrella; it is not going to rain.

1. Gerekli değil anlamı var.
2. <b>don't have to</b>
3. Sonuç birim ve mertebe kontrolüyle doğrulanır, gerekirse işlem tekrar edilir.

Sonuç/cevap: don't have to

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: Complete: In the past, children ___ (not/have) mobile phones.

1. Geçmiş zamanda olumsuz bir durum anlatılıyor.
2. Geçmiş olumsuzluk didn't have to / didn't have yapısıyla kurulur; burada ekipman hiç yoktu → didn't have.
3. Cevap: <b>didn't have</b>

Sonuç/cevap: didn't have

Adım Adım Çözülmüş Örnek

Örnek 1: Yasak mı Değil mi? konusunun adımları:

1. Gerekli değil anlamı var.
2. <b>don't have to</b>
3. Sonuç birim ve mertebe kontrolüyle doğrulanır, gerekirse işlem tekrar edilir.

Karşılaştırma Tablosu

Sık Yapılan Hatalar

mustn't ile don't have to'yu karıştırmak: Biri yasak, diğeri gereksizliktir.

have to'da üçüncü tekil şahısta has to kullanmamak.

should'dan sonra to kullanmak.

Modal'dan sonra to veya V-ing getirmek: must, should ve have to'nun ardından yalın fiil gelir; should to go veya must going gibi yapılar hiçbir durumda doğru değildir.

Kendini Dene

Soru: Write a short guide (6-7 sentences) for a new student explaining what they must do, what they don't have to do and what they mustn't do in your school.

Örnek cevap: Puanlama anahtarı: yönerge biçiminde tutarlı ve açık metin 4 puan; must ile en az iki zorunluluk 4 puan; don't have to ile en az bir zorunluluk olmama 4 puan; mustn't ile en az bir yasak 2 puan; imlâ 1 puan.