11. SınıfFizik
Görünür Derinlik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Görünür derinlik kavramını açıklamak ve gözlenen olaylarla ilişkilendirmek
- Görünür derinlik ile kırılma indisi arasındaki bağıntıyı kurmak ve uygulamak
- Snell yasasını kullanarak görünür derinliği hesaplamak
- Kritik açı ve tam iç yansıma olayını açıklamak
- Görünür derinliğin ölçümler üzerindeki etkisini yorumlamak
Önemli noktalar
- Görünür derinlik yalnızca yüzeye dik bakışta geçerli bir bağıntıdır, çapraz bakışta ek düzeltme gerekir
- Sudan görülen cisim yüzeye gerçektekinden daha yakın bir noktada görünür
- Kırılma indisi büyük ortamda ışık daha yavaş ilerler ve normale yaklaşır
- Kritik açıdan büyük açılarda tam iç yansıma gerçekleşir ve ışık yüzeye geri döner
- Suyun üst yüzeyi düzgün değilse görüntü bulanıklaşır, düzgün yüzey net görüntü verir
- Görünür derinlik ölçümlerde küçük bir hata ile büyük sonuç farkı doğurur
Formüller ve kurallar
- görünür derinlik: d = gerçek derinlik / kırılma indisi
- kırılma indisi: n = c / v (c boşlukta ışık hızı, v ortamdaki hız)
- Snell yasası: n₁ · sin θ₁ = n₂ · sin θ₂
- kritik açı için sin θₛ = n₂ / n₁ (n₁ > n₂ olduğunda)
- görünür derinlik çapraz bakışta: d = D · (tan θ₂ / tan θ₁)
- görülen boy = gerçek boy / kırılma indisi (dikey cisimler için)
Sık yapılan hatalar
- Hata: Görünür derinliği gerçek derinlikten büyük hesaplamak yanlıştır, saydam ortamda cisim her zaman daha sığ görünür
- Hata: Görünür derinliği yüzeyden değil gözün seviyesinden ölçmek hatalıdır, referans noktası daima yüzeydir
- Hata: Çapraz bakışta yalnızca gerçek derinliği kırılma indisine bölmenin yanlış olması sık bir hatadır
- Hata: Kritik açıyı 90 derece olarak düşünmek hatalıdır, açı her zaman 90 dereceden küçüktür
- Hata: Ortamların kırılma indisini birbirine bölerek işlem yapmak yerine doğru ortamın indisini seçmek gerekir
Hızlı tekrar ipuçları
- Hesaba başlamadan önce bakış yönünün yüzeye dik olup olmadığını mutlaka kontrol edin
- Derinliği nereden ölçtüğünüzü yazın, çünkü sonuç yüzeyden itibaren verilir
- Kırılma indisini bir kere bulup bütün hesaplarda aynı değeri kullanın
- Şekil çizerken ışınları yüzeyin normali ile birlikte çizin, sapmayı böyle görürsünüz
- Sayısal sonucun fiziksel olarak makul olup olmadığını kontrol edin
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Görünür Derinlik konusunun çözümlü sorularını çöz.