11. SınıfFizik
Elektrostatik ve Elektrik Akımı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Elektrik yükünü ve Coulomb yasasını açıklar.
- Akım, gerilim ve direnç kavramlarını tanımlar.
- Ohm yasasını uygular.
- Seri ve paralel devreleri analiz eder.
Önemli noktalar
- Coulomb kuvveti uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
- Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnç en büyük dirençten büyüktür.
- Paralel bağlı dirençlerde eşdeğer direnç en küçük dirençten küçüktür.
- Coulomb kuvveti uzaklığın karesiyle ters orantılıdır; mesafe iki katına çıkarsa kuvvet dört kat azalır.
- Paralel kollar çoğaldıkça eşdeğer direnç azalır, seri eklendikçe artar.
- Elektrik akımı yüksek potansiyelden alçak potansiyele doğru akar.
Formüller ve kurallar
- F = k·q₁·q₂/d²
- I = q/t
- V = I·R
- R = ρ·L/A
- Seri: Reş = R₁ + R₂
- Paralel: 1/Reş = 1/R₁ + 1/R₂
- Eşdeğer direnç (paralel): 1/R = 1/R₁ + 1/R₂; iki eşit direnç için R/2 olur.
- Güç: P = V·I = I²·R; enerji: W = P·t.
Sık yapılan hatalar
- Seri ve paralel formüllerini karıştırmak: Seride toplama, paralelde tersleri toplama yapılır.
- Akımı yük sanmak: Akım yük akış hızıdır, I = q/t.
- Ohm yasasında V ile I yerini değiştirmek: V = I·R'dir.
- Paralel dirençleri toplayarak eşdeğer direnç bulmak: Paralel bağlamada tersler toplanır; paralel kollar çoğaldıkça direnç büyümek yerine küçülür.
- Yaygın hata 5: Elektrostatik ve Elektrik Akımı konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Devre sorularında önce eşdeğer direnci hesapla.
- Paralel kollarda gerilimin aynı olduğunu unutma.
- Üreteç iç direnci verilmişse toplam dirence ekle.
- Devre sorularında önce eşdeğer direnci bul, sonra toplam akımı hesapla; tek tek elemanlara en son geç.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Elektrostatik ve Elektrik Akımı konusunun çözümlü sorularını çöz.