11. SınıfCoğrafya
Su Kaynakları ve Türkiye'de Suyun Sürdürülebilir Kullanımı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Su kaynaklarının türlerini ve döngüdeki yerini açıklar.
- Türkiye'nin su kaynaklarının dağılışını coğrafi etkenlerle ilişkilendirir.
- Sektörel su kullanımının dağılımını yorumlar.
- Su stresi ve su kıtlığı kavramlarını ayırır.
- Suyun sürdürülebilir kullanımı için önlemler önerir.
Önemli noktalar
- Yeraltı suları yenilenebilir değildir; aşırı çekimde alçalır.
- Türkiye'de su kullanımının en büyük bölümü sulamadadır.
- Su stresi ile su kıtlığı aynı şey değildir; eşikler farklıdır.
- Kirlilik, var olan suyu kullanılabilir olmaktan çıkarır.
- Havza bazlı yönetim, suyu yalnız bir ilin değil tüm havzanın meselesi olarak ele alır.
Formüller ve kurallar
- Su döngüsü: buharlaşma → yoğuşma → akış → yeniden buharlaşma
- Suyun kaynakları: yüzey suyu, yeraltı suu, atmosfer suyu
- Su stresi eşiği: kişi başı yenilebilir su < 1700 m³/yıl
- Su kıtlığı eşiği: kişi başı yenilebilir su < 500 m³/yıl
- Tarım, küresel tatlı su kullanımının yaklaşık üçte ikisini alır
- Verimlilik: ürün miktarı / kullanılan su miktarı
Sık yapılan hatalar
- Su döngüsünü tek yönlü sanmak: Döngü sürekli tekrar eder; buharlaşma ve yoğuşma ara duraklardır.
- Su stresi ile kıtlığı eşelemek: 1700 m³ stres, 500 m³ kıtlık eşiğidir.
- Yeraltı suyunu sınırsız sanmak: Yenilenme hızı çekim hızından düşükse rezerv azalır.
- Su miktarını kaliteden ayrı düşünmek: Kirlenmiş su, miktarı ne olursa olsun kullanılamaz.
- Yaygın hata 5: Su Kaynakları ve Türkiye'de Suyun Sürdürülebilir Kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soru hangi sektörü sorarsa sorsun, önce tarımın en büyük kullanıcı olduğunu hatırla.
- Önlem önerirken kaybın nerede olduğunu belirt: buharlaşma mı, şebeke mi, aşırı sulama mı.
- Türkiye sorularında yağış rejimi ile akarsu debisi ilişkisini kur.
- Eşik değerleri sorularında bin m³ birimini kontrol et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Su Kaynakları ve Türkiye'de Suyun Sürdürülebilir Kullanımı konusunun çözümlü sorularını çöz.