11. SınıfBiyoloji
Dolaşım Sistemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kalbin yapısını ve çalışmasını açıklar.
- Damar türlerini karşılaştırır.
- Kanın yapısını ve görevlerini açıklar.
- Büyük ve küçük kan dolaşımını açıklar.
Önemli noktalar
- Kalbin sol karıncığı en güçlü kasılan bölümdür.
- Toplardamarlarda kan akışına yardımcı kapakçıklar vardır.
- Kılcal damarlar tek katlı epitelden oluşur ve madde geçişine izin verir.
- Akciğer atardamarı kirli, akciğer toplardamarı temiz kan taşır; bu durum genel kuralın istisnasıdır.
- Normal kan basıncı yaklaşık 120/80 mm Hg'dir; büyük tansiyon kasılma, küçük tansiyon gevşeme basıncıdır.
- 0 grubu evrensel verici, AB grubu evrensel alıcıdır; uyuşmazlıkta aglütinasyon (topaklanma) görülür.
Formüller ve kurallar
- Atardamar: kalpten organa
- Toplardamar: organdan kalbe
- Kılcal damar: madde alışverişi
- Küçük dolaşım: kalp-akciğer-kalp
- Dolaşım kuralı: kalp → atardamar → kılcal damar → toplardamar → kalp (akciğer dolaşımında kılcal yerine akciğer gaz alışveriş yapar).
Sık yapılan hatalar
- Tüm atardamarların oksijenli kan taşıdığını sanmak: Akciğer atardamarı oksijensiz kan taşır.
- Toplardamarla atardamarı karıştırmak: Toplardamar kalbe getirir.
- Kan pulcuklarını savunma hücresi sanmak: Pulcuklar pıhtılaşmadan sorumludur.
- Sol karıncık ile sağ karıncığın duvar kalınlığını aynı sanmak: Sol karıncık bütün vücuda kan pompaladığı için en kalın kas duvarına sahiptir.
- Yaygın hata 5: Dolaşım Sistemi konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Damar türlerini akış yönü, basınç ve kapakçık özellikleriyle tablo yap.
- Büyük-küçük dolaşım şemalarını çiz.
- Alyuvar-akyuvar-pulcuk görevlerini eşleştir.
- Kan verme sorularında önce alıcıdaki antikorları bul; aglütinasyon riski her zaman alıcı açısından değerlendirilir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Dolaşım Sistemi konusunun çözümlü sorularını çöz.