11. SınıfBiyoloji
Bitkilerde Tepki ve Bitkisel Hormonlar — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tropizm ile nasti tepkilerini örnekleriyle karşılaştırır.
- Başlıca bitkisel hormonların görevlerini açıklar.
- Işığa ve yerçekimine yönelik bitki hareketlerini mekanizmasıyla değerlendirir.
- Bitkisel hormonların tarımsal uygulamalarını örneklerle gösterir.
- Bitkilerde tepki mekanizmalarının hormonal düzenlemesini adım adım açıklar.
Önemli noktalar
- Yerçekimine karşı tepkide auxin alt tarafa birikir; kök aşağı, gövde yukarı büyür.
- Hassas yapağın dokunulunca kapanması temas nastisine örnektir.
- Etilen tek gaz hâlinde bulunan bitkisel hormondur.
- Tarımda suni olgunlaştırıcı olarak etilen, çimlenmeyi hızlandırmak için giberellin kullanılır.
- Tropizm kalıcıdır, nasti ise uyaran kalkınca büyük ölçüde normale döner.
- Bitkisel hormonlar az miktarda üretilir ve etkileri hedef dokuya yayılma yoluyla görülür.
Formüller ve kurallar
- Tropizm: uyaran yönüne bağlı, büyümeyle gerçekleşen kalıcı tepki.
- Nasti: uyaran yönünden bağımsız, çoğunlukla büyümeden bağımsız geçici tepki.
- Fototropizmde auxin ışık almayan tarafa birikir ve o bölgede uzama artar.
- Aksin uzamayı, giberellin çimlenme ve gövde uzamasını, sitokinin hücre bölünmesini düzenler.
- Absisik asit stoma kapanışını sağlar ve tohum durgunluğunu korur.
- Etilen meyve olgunlaşmasını, yaprak dökümünü ve çiçek solmasını hızlandırır.
Sık yapılan hatalar
- Tropizm ile nastinin karıştırılması: Tropizm uyaran yönüne bağlıdır ve büyümeyle olur; nasti yön bağımsızdır.
- Etilen ile giberellinin görev karıştırılması: Etilen olgunlaşma, giberellin çimlenme ve gövde uzaması içindir.
- Absisik asidin büyüme hormonu sanılması: Absisik asit stres hormonudur, stoma kapanışını ve durgunluğu sağlar.
- Hassas yapağın tropizm sayılması: Dokunma ile kapanma yön bağımsız olduğu için nastidir.
- Yaygın hata 5: Bitkilerde Tepki ve Bitkisel Hormonlar konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda yön geçiyorsa tropizm, geçmiyorsa nasti diye düşün.
- Olgunlaşma sorusunda etilen, çimlenme sorusunda giberellin şıkkını ara.
- Auxin dağılımını ışığın geldiği yönü çizerek göster; görselleştirmek hatayı azaltır.
- Gök sorularında kök ve gövdenin ters yönde büyüdüğünü tek cümlede ezberle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Bitkilerde Tepki ve Bitkisel Hormonlar konusunun çözümlü sorularını çöz.